Vikipedi kelimesi, viki ve pedi kelimelerinin birleşiminden oluşur. Viki, Hawaii dilindeki “wiki wiki” (hızlı, bilgi amaçlı) kelimesinden türetilmiştir. Pedi ise antik Yunan Medeniyeti’nde “kapsamlı kültürel eğitim sistemi” anlamına gelen paideia kelimesinden gelmektedir Oxford Ansiklopedik İngilizce Sözlük, paideia.

Vikipedi, gönüllülerin ortaklaşa çabası doğrultusunda ve hemen hemen herkesin web sitesine ulaşıp değiştirmesiyle yazılmaktadır. Ana sunucuları ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Tampa kentinde, diğer başlıca sunucuları ise Hollanda’nın Amsterdam, Fransa’nın Paris ve Güney Kore’nin Seul kentinde bulunmaktadır.

İngilizce Vikipedi 15 Ocak 2001 tarihinde, Nupedia’nın tamamlanması olarak başlamış; şu an da gelir amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı tarafından yönetilmektedir. Larry Sanger ve Jimmy Wales tarafından kurulmuş, ancak Larry Sanger 1 Mart 2002 tarihinde hem Vikipedi’den hem de Nupedia’dan ayrılmıştır. Jimmy Wales Vikipedi’yi “Dünya üzerindeki her insana kendi dillerinde, en üst kalitede bedava bir ansiklopedi yaratma ve dağıtma emeği” olarak tanımlamaktadır.

Yaklaşık olarak şu an İngilizce Vikipedi sayfalarında 1,7 milyon madde, Almanca Vikipedi’de yarım milyon madde ve Türkçe Vikipedi’de ‘ madde bulunmaktadır Son güncelleme: 22 Nisan 2007. 250 dilde oluşturulan Vikipedi’nin 24 tanesinde 50.000′den fazla madde vardır. Almanca Vikipedi’nin DVD versiyonu da dağıtılmakta, ve İngilizce versiyonu ve yazılı versiyonunun da sunulması üzerine teklifler bulunmaktadır. Vikipedi Dünya’nın en popüler web sitelerinden biri haline gelmiştir ve Alexa’ya göre Dünya’nın en fazla ziyaret edilen 11′inci web sitesidir. Birçok sayfası, diğer siteler tarafından izinli veya izinsiz olarak kullanılmaktadır.

Vikipedi’nin güvenilebilirliği ve doğruluğu üzerine tartışmalar mevcuttur ve site yoğun olarak vandalizme maruz kalmaktadır. Eşit olmayan kalitesi ve takipsizliği, sistem hataları ve bilgilerin gerçekliği üzerine tartışmalar da devam etmektedir. Verilen bilgiler bazen onaylanmamış ve sorgulanabilir olabilir, kaynakları eksik olabilir. Ancak 2005′de yapılan bir araştırmada, İngilizce Vikipedi’deki doğal bilgiler üzerine bilgilerin doğruluğu Britannica Ansiklopedisi ile aynı seviyede bulunmuştur. Encyclopædia Britannica Inc. ise araştırmalarının ödül kazanmış ünlü öğretmenler tarafından hazırlandığını savunarak araştırmayı yanlış bulmuştur.

Özellikleri

Vikipedi, “wiki” isimli bir programı kullanmaktadır. Bunun sayesinde içeriği bir çok kişi tarafından kolayca yazılabilmektedir. Ziyaretçiler içeriğe eklemede, değiştirmede ve çıkarmada bulunarak ansiklopediyi kurmaya yardımcı olurlar. Bu katılımlar bir kullanıcı hesabı sahibi olmadan da yapılabilmektedir. Bu sayede bir çok kişinin yeni bir bilgi olur olmaz bunu maddeye ekleyebilir, ancak bu vandalizme ve içerikle uyuşmamaya da sebebiyet verebilir (herşeyin iyi ve kötü tarafları vardır, hiçbirşey mükemmel değildir.)

Bir çok diğer İnternet ansiklopedisi projeleri geleneksel üyelik gerektiren ve uzman yazılarını desteklemektedir: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Nupedia, h2g2 ve Everything2 vb gibi. Bazı ansiklopediler de Vikipedi gibi wiki kullanmaktadır. Diğer ansiklopedilerden farklı olarak, Vikipedi GNU Özgür Belgeleme Lisansı (GÖBL) kullanmaktadır.

Vikipedi’ye yazılan bilgilerin uygunluğu konusunda bazı kurallar mevcuttur. Bilgiler tartışılır, değerlendirilir ve içeriğe eklenmesi, değiştirilmesi veya kardeş bir projeye transfer olması üzerine kararlar alınır. Vikipedi’nin ana kurallarından biri maddelerin tarafsız bir şekilde, kaynaklarıyla birlikte, olumlu ya da olumsuz tüm yönleriyle sunulması gerektiğidir. Vikipedi, maddeleri tamamen objektif ve doğru bir şekilde sunmaya ve her türlü bakış açısını yansıtmaya çalışır. Maddeler kullanıcıların kolaylıkla anlayabileceği bir sunuş kısmının (giriş) ardından ayrıntıya girerek, 2006 yılı itibariyle doğrulanabilecek referanslarla sunulmalıdır.

Özgür İçerik

Geniş ve ortaklaşa üretilen proje olarak, bütün katkıların yasal olarak yazılması önemlidir. Normalde bir eserin yazarı o yazının telif hakkını elinde bulundurur ve diğer insanların bu yazıyı değiştirmesini ve kopyalamasını engeller. Bu sebeple Vikipedi’deki maddeler GÖBL ile yazılmakta, ve her yazar telif haklarından vazgeçmektedir. GÖBL, bir çok telifi özgür bırakılmış lisans gibi, yazılanın dağıtılmasını, benzeri dokümanların çıkmasını, ve kar amaçlı kullanıma izin verir. Bu lisans ayrıca yeniden katılım gösterenlerin aynı lisans ile değişiklikler yapmasına izin verir. Özgür gözükmesine rağmen bilgiyi yazan kişi telif hakkına sahiptir, ancak diğer insanların bu bilgilerden faydalanmasına ve geliştirmesine izin vermektedir. Katılımcılar birden fazla lisansı da içeriklerine kullanabilirler, ya da kamu malı olarak ilan edebilirler.

Vikipedi’deki resimlerin, seslerin ve video dosyalarının büyük bir çoğunluğu GÖBL lisansı ile lisanslanmamaktadır. Şirket logoları, şarkı örnekleri, haber fotoğrafları ise Amerika Birleşik Devletleri kanunlarına göre adil kullanım altında kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra Creative Commons gibi GÖBL benzeri lisanslama yöntemleri de mevcuttur.

Dil versiyonları

Vikipedi’nin şu an 204 aktif dil versiyonu (100′den fazla maddesi bulunan) mevcuttur. Vikipedi’nin ise 253 dil versiyonu mevcut ve toplamda 8,5 milyona yakın maddesi vardır.

Vikipedi her dilde birbirinden bağımsızdır. İçerikler diğer dillerdeki gibi olma zorunluğu yoktur, ya da maddelerin birbirlerinin tercümesi olması gerekmez. Maddelerin otomatik tercümelerine izin verilmez, ancak yine de diğer dillerdeki vikipedistler kendileri bu maddeleri tercüme ederler. Bir çok dilde tarafsız bakış açısı savunulmaktadır, ancak bulundukları ülkenin kanun ve kurallarına göre değişiklikler yapabilirler. Maddeler ve resimler Vikipediler arasında paylaşılmaktadır, ve başka bir dilden tercüme talepleri de bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Wikimedia Commons deposunda da tüm Vikipedilerin kullandığı medya dosyaları mevcuttur. Bir çok dildeki Vikipedi’de tercüme edilmiş dosyalar küçük bir bölümü temsil eder.

Alexa’ya göre, Vikipedi ziyaretçilerinin %60′ı İngilizce Vikipedi sayfasını ziyaret etmekte, diğer %40 ise diğer dillerdeki Vikipedileri ziyaret etmektedir.

Aşağıdaki liste, 13 Eylül 2007 itibariyle 100,000 üzerinde maddesi olan Vikipedilerin listesidir.

1. İngilizce (+2,000,000)
2. Almanca (+630,000)
3. Fransızca (+555,000)
4. Lehçe (+420,000)
5. Japonca (+410,000)
6. İtalyanca (+345,000)
7. Hollandaca (+340,000)
8. Portekizce (+284,000)
9. İspanyolca (+276,000)
10. İsveçce (+249,000)
11. Rusça (+201,000)
12. Çince (+144,000)
13. Norveççe (+131,000)
14. Fince (+130,000)
15. Volapük (+111,000)
16. Türkçe (+91,000)

Değiştirme

Hemen hemen tüm ziyaretçiler Vikipedi’nin içeriği değiştirebilir; yeni kullanıcılar da yeni madde başlatabilirler. Sayfada yapılan değişiklik derhal yansır. Vikipedi kullanıcıların ortaklaşma çalışmasının zamanla maddeleri geliştireceği inancıyla kurulmuştur, tıpkı herhangi bir açık kaynaklı programın gelişmesi gibi. Vikipedi editörleri bu durumu, “sosyal Darwin evrimi gelişmesi” açıklar. Bu ortaklaşa ve anında değişiklikler, editörlerin mevcut maddeleri hızlıca geliştirmesine ve yenilerinin gerçekleşir gerçekleşmez ortaya çıkmasını sağlar.

Bazıları ise Vikipedi’nin bu açık bakış açısını manasızca kullanırlar, buna da “vandalizm” denir. Bunun yanı sıra, ortaklaşa çalışma bazen “değiştirme savaşları”na -bir çok kişi birbirlerinin yazdıklarını onaylamadıkları için değiştirmekte ve çıkarmaktadır- ve editörlerin maddenin içeriği üzerinde uzlaşamamasına sebebiyet verir.

Maddeler istisnalar dışında her zaman değiştirilmeye açıktır. Eğer ki, vandalizm ya da “revert war” (geri dönüştürme savaşı) yaşanırsa madde koruma altına alınır. Vikipedi hiç bir maddesinin tamamlanmış ya da bitmiş olduğunu iddia etmez. Maddelerin yazarlarının yazdıkları konu hakkında uzmanlık ya da yeterlilik sahibi olması gerekmez, ve kullanıcılar yazdıklarının “acımasızca değiştirilmesi ve keyfi olarak dağıtılması” hakkında uyarılmaktadır. Maddeler bir kullanıcı ya da editör grubu tarafından kontrol edilmez ya da telif altına alınmaz; içerik hakkındaki kararlar Vikipedi’nin editör kurallarına göre fikir alma ortak kararıyla, ya da bazen oyla karar verilir. Jimmy Wales tüm Vikipedi kurallarında ve kullanıcı haklarında son kararı verme hakkına sahiptir.

Kullanıcılar izleme listelerine ilgilerini çeken maddeleri eklerler, bu sayede bu maddelerin gelişimini izleyebilirler. Vikipedi’deki bir çok geçmiş değişiklik de sayfa geçmişinde kullanıcılar tarafından kronolojik olarak görülebilir. Sadece, eğer söylenmeyecek sunumlar, telif hakkı ihlalleri, ve yasal olarak Vikipedi’ye sorun çıkaracak hususlar varsa, bunlar sayfa geçmişinden silinebilir. Bu değişiklikler sadece Vikipedi yöneticileri tarafından yapılabilir.

Diğer formatlarda Vikipedi

Bazı maddeler için, konuşulmuş versiyoları ogg formatında sunulmaktadır. MP3 yerine ogg formatının sunulmasındaki ana sebep, MP3′ün bazı patentlerle koruma altına alınmış olmasıdır.

Vikipedi online olarak ve sıkı olmayan bir lisans ile sunulmaktadır. İçeriğinin İnternet dışında yüklenmesi oldukça kolaydır, ve ana dağıtım metodudur. Bununla beraber, bazı projeler Vikipedi’nin içeriğini değişik olarak sunmaktadır. Örnek olarak, SOS Children Vikipedi’nin içeriğini CD’de sunmaktadır. Buna ek olarak, Wikipedia 1.0 isimli onaylanmış ve basıma hazır maddelerin editörler tarafından hazırlanmış bir CD versiyonu da hazırlanmtaktadır. Yayımlanmış Vikipedi maddeleri ayrıca PediaPress ve Print on Demand servisleri tarafından da sunulmaktadır.

Yazılım ve donanım

Vikipedi kendisi için yazılmış, MediaWiki ismindeki açık kaynaklı wiki sistemi ile çalıştırmaktadır. Bu program PHP’de yazılmıştır ve MySQL’da kurulmuştur. Maddelerin yazılmasına izin vermesinin yanı sıra, baz bir iç macro dili, değişiklikler ve tanımlama sistemlerini sayfaları geliştirmek için kullanmaktadır. (Yönlendirme sayfaları gibi)

Vikipedi sunucuları Linux kullanmaktadır, ve ana sunucularının bulunduğu Florida’nın yanı sıra 4 ayrı yerde de bu sunuculardan bulunmaktadır. Vikipedi en başta, Clifford Adams’ın UseModWiki’sini kullanmış (1. Kademe), bir takım sorunlar ortaya çıkınca da Ocak 2002 itibariyle PHP wiki motoru’nu MySQL’da kullanmaya başlamıştır. Bu program 2. kademeyi temsil etmiş, ve sadece Wikipedia için Magnus Manske tarafından yazılmıştır. Bir çok güncellemeler ve değiştirmeler performansını genişletmek için kullanılmaktadır. Son olarak bu program baştan tamamen tekrar yazılmıştır, bu sefer Lee Daniel Crocker 2002 Haziran’ında 3. Kademeyi sonlandırmıştır ve adı da MediaWiki olmuştur. Lisansı GNU Özgür Belgeleme Lisansı altındadır ve tüm Wikimedia projelerinde kullanılır.

Donanım olarak Vikipedi 2004′e kadar sadece bir sunucu kullanmaktaydı. 2005 Ocak’ta ise 39 sunucuyla Florida’da hizmet etmektedir. Bu konfigürasyon bir ana veritabanı sunucusu ile MySQL ile yönetilmekteydi, ve bir çok alt veritabanı sunucusu mevcuttu. Bunlardan 21 web sunucusu Apache yazılımını, diğer yedi tanesi de Squid cache kullanıyordu. 2005 Eylül itibariyle de, yüze yakın sunucuyla Dünya’da dört değişik yerden hizmet vermeye başladı.

Sayfa talepleri ilk olarak Squid cache sunucularına gider, buradan iki Perlbal kullanan sunucuya transfer olur, buradan da Apache sunucularından birinden veritabanına ulaşır. Web sunucuları sayfaya emir gelir gelmez hizmete geçer, ve tüm Vikipedilerde de bu işlev vardır. Hızı daha da arttırmak için, teslim edilen sayfalar anonim kullanıcılar için çerezlenir ve sayfaya derhal gönderilir, bu da bazen lag’a sebebiyet verir. Hızın talebini daha da yükseltmek için, Wikimedia global bir ağ kurarak 3 çerez sunucusunu da Fransa’da kullanmaktadır. Hollanda ve Kuzey Kore’deki diğer sunucular da, Vikipedi’nin trafiiyle ilgilenir. Bunların da dışında, Vikipedi’nin sayfa sunumu değişmektedir. Sayfaların hız durumları OpenFacts’da kullanıcılar tarafından düzenli olarak bildirilmektedir. [1]

Yazarlık ve yöneticilik gelişmesi

2005 Aralık’da 27000 kullanıcı Vikipedi’de en az 5 değişiklik yaptı; 17000′i İngilizce Vikipedi’de bulunuyordu. Daha aktif bir grup da 4000 kullanıcısı idi. Bu kullanıcılar 100′ün üzerinde değişiklik yaptılar. Wikimedia’ya göre, Wikipedia’ya katkıda bulunan kullanıcıların %25′i kullanıcı hesabı olmayanlardır, ve az bir ihtimalle kullanıcı hesabı alırlar.

Vikipedi’nin işleyişi gönüllü geliştiriciler, kahyalar (steward), bürokratlar ve yöneticiler tarafından yapılmaktadır. Yöneticiler bu grubun en kalabalığıdır, özellikleri arasında maddelerin değiştirilmesini engellemek, silmek ve kullanıcıların silinmesini sağlama gibi özelliklere sahiplerdir. Vikipedi’de geçmişte pozitif katkıları bulunan ve kuralları anladığına emin olunan her editör yöneticiliğe aday gösterilebilir.

Bazı kullanıcıların değişiklik yapması geçici ya da tamamen engellenmiştir. Vandalizm ya da küçük kural çatışmaları kısa ve uzun süreli geçici, ya da süresiz engellenmelere sebep verebilir. İngilizce Vikipedi’de bu bir hakem komitesi tarafından yapılmaktadır.

Eski Nupedia’nın başeditörü Larry Sanger GÖBL’ını “özgürlüğün garantisi özgür bir ansiklopedi üzerinde çalışmak için güçlü bir motivasyondur” diyerek savunur. Vikipedi topluluklarının araştırmasında, ekonomi profesörü Andrea Ciffolilli düşük masrafların wikiye katılımı arttırdığnı ve “yaratıcı mimari”nin katılımı desteklediğini öngörür. Vikipedi bir çok deneyde sosyal, politik ve ekonomik sistemler olarak öngörülmüştür; bunlar arasında anarşi, demokrasi, komünizm de vardır. Kurucusu Vikipedi’nin bunlardan biri asla olmadığını savunur. Wikipedia Watch’daki Daniel Brandt’a göre Jimmy Wales Vikipedi’nin diktatörüdür, ancak bir çok Vikipedi kullanıcısı Wales’i ne bir diktatör ne de tartışılmayacak kararlar veren biri olarak görür.

Gelecekte içerik yazarlığı

Almanca Vikipedi’de Vikipedi’yi vandalizmden koruyabilmek için bir yöntem denenmektedir. Konsept herkesin maddeleri değiştirmesine izin verir, ama sadece “güvenilir” editörlerin halka açık sayfalarda değişiklik yapmasına izin verir. Kimin güvenilir olduğu ise hala açıklığını kazanmamıştır. Jimmy Wales bu konu hakkında; “Herkesin her sayfayı değiştirmesine izin vermek istiyoruz ancak vandalizme uğramış sayfaların gözükmesini istemiyoruz. Basına 5 yıldır ilk defa Vikipedi’nin ana sayfasının halkın değiştirmesine açık olduğunu söylemek oldukça keyifli olurdu” demiştir.

Maddi masraflar

Vikipedi’nin maddi masrafları Wikimedia Vakfı tarafından karşılanmaktadır. 2005 yılının 4′üncü çeyreğindeki masraflar $321,000 iken, donanım masrafın %60′ını temsil etmiştir.

Bomis, isimli erotik yayım reklamcılığı yapan şirket wikipedia.org öncesi kendi sunucularında Wikipedia’yı sunmuştur. Günümüzde ise yıl sonlarında yapılan bağış çağırılarında toplanan desteklerle masraflar ödenmektedir. America On Line (AOL), 2005 yılında tüm sunucu masraflarını üstlenme teklifinin yanında üzerine yıllık 100 milyon dolar ile sayfanın aşağısında “Hosted by AOL” logosunu koymak istemiştir, ancak bu teklif Jimmy Wales ve Wikimedia Vakfı yöneticileri tarafından reddedilmiştir. [2] Vikipedi eğer ki özel bir şirket olsaydı, değerinin 5 milyar dolar olduğu öngörülmektedir. [3]

Ödüller

Vikipedi 2004 Mayıs’ında iki büyük ödüle layık görülmüştür. İlki, dijital topluluk kategorisinde “Golden Nica” ödülüne, Prix Ars Electronica tarafından layık bulunmuş, ve €10,000 kazanmıştır. Bu ödül PAE Cyberarts Festivali’nde Avusturya’da verilmiştir. İkincisi ise Webby award’daki topluluk kategorsinde olmuştur. Eylül 2004′de Japonca Vikipedi Web Yaratım ödülünü Japon Reklamcıları Topluluğu’ndan kazanmıştır.

Vikipedi ayrıca; BBC News, The Washington Post, The Economist, Newsweek, Los Angeles Times, Science, The Guardian, Chicago Sun-Times, The Times (Londra), Toronto Star, Globe and Mail, The Financial Times, Time Magazine, Irish Times, Reader’s Digest ve The Daily Telegraph tarafından kaynakça olarak gösterilmiş ve bahsedilmiştir. Time dergisi ayrıca 2006 yılında Jimmy Wales’i Dünya’nın en etkili 100 kişisinden biri seçmiştir.

2006 yılında, Almanca Vikipedi Multiscope araştırmasına göre Google ve Gmail’den sonra 3′üncü en iyi Almanca web sitesi seçilmiştir.

2006 yılında Rusça Wikipedi, İnternet’te Rusya diline yaptığı katkısıyla Runeta Ödülüne layık görülmüştür.

2007 yılında Türkçe Vikipedi, Altın Örümcek Web Ödülleri’nde “En iyi içerik” ödülünü kazanmıştır.

Popüler kültürde Vikipedi

Vikipedi’nin içeriği yüzlerce site tarafından veritabanından alınarak kullanılmaktadır. Vikipedi’nin maddeleri ayrıca akademik çalışmalarda, kitaplarda ve konferanslarda ve son olarak da filmlerde de kullanılmaktadır. 2006 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nde bir davada Vikipedi referans olarak gösterilmiştir. Kanada Parlemantosu, Vikipedi’nin aynı cinste insanların evliliği hakkındaki maddesi Yasal Evlenme Kanunu’nunda okunulacak belge olarak sunulmuştur.

Bunun yanı sıra, Vikipedi’nin popüler kültürde kullanması üzerine de kaynaklar çoğalmıştır. Vikipedi’nin açıklığı bir çok karakterin vandalizm yapması üzerine parodiler oluşturmuştur. The Colbert Report sunucusu Stephen Colbert bir çok kez kullanıcılarının Vikipedi’yi vandallemesini mizahi olarak önermektedir. “Weird Al” Yankovic “White and Nerdy” klibinde Atlantic Records sayfasını “You suck!” (Berbatsın!) diyerek bir parodide düzenlemiştir. Bu durum Yankovic hayranlarının sayfayı vandallamalarına sebep vermiştir. Bunun yanı sıra, Penny Arcade’in bir çiziminde İskeletor He-Man maddesini değiştirmektedir.

Notlar

İngilizce Wikipedia’nın 2001′den günümüze WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri

• Türkçe Vikipedi’nin can çekiştiği zamanlar:

Türkçe Vikipedi’nin 2003′ten bugüne WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri

• Google’daki wikipedi gurubu Türkiyenin wikipedi üzerine ilk türkçe eleştiri sitesi http://groups.google.com.tr/group/vikipedi?lnk=srg&hl=tr

6429 sayılı yasa ile Nevşehir 20 Temmuz 1954 tarihinde il haline getirildi. Kırşehir ve Kırşehir’e bağlı Mucur, Avanos, Hacıbektaş (1945′te ilçe oldu), Kayseri’ye bağlı Ürgüp ( 1935′te ilçe oldu), Niğde’ye bağlı Arapsun (1948′de Gülşehir adını aldı) Nevşehir’in ilçeleri haline getirildi. Kozaklı ve Hamamorta köyleri Avanos’a bağlı birer köy iken birleştirilerek 1954′te Kozaklı adıyla ilçe olarak Nevşehir’e bağlandı. Kırşehir 1957′de tekrar il yapıldı. Mucur ilçesi ile beraber Nevşehir’den ayrıldı. Daha önceleri Melegübü ismi ile anılan bir bucak merkezi olan Derinkuyu 1 Nisan 1960′ta ilçe durumuna getirildi. Acıgöl kasabası ise 4 Temmuz 1987′de ilçe olmuştur.

Nevşehir ismi nereden geliyor?

Damat Ibrahim Pasa Nevşehir’i imar ettikten sonra civarindaki koylere haber yollayarak Nevşehir’e yerlesmeye gelenlere bedava ev vermeyi vaad eder ve butun civara haber yollar, kaleye bir gozlemci koyar,gozlemci, filan oba geliyor,obur oba geliyor diye orada oturanlara haber verir içlerinde paşa da vardir. Oradaki yaslilar pasanin umutlandigini gorunce pasaya derler ki “evlat, Nemki sehir ola derler” Gelen obalarin beylerinin ismi mahallelere verilir ve su anda bile Nevşehir’in mahalleleri onlarin ismini tasir. Nemki=Bilmemki ve sehirin adi uzun yillar halk arasinda ve civarinda (Nemsehir)diye anilir idi.

Oynanış

Civilization tek oyunculu bir oyundur. Oyuncu bir medeniyetin hükümdarı olarak sadece bir göçmen birimiyle (Settlers) oyuna başlar (bazen iki göçmenle) ve diğer medeniyetlerle yarış halinde bulunan bir imparatorluk kurmaya çalışır.

Keşfedilecek bir dünyanın, savaşların ve diplomasinin yanısıra, oyuncu şehir kurmak için uygun yerler bulmalı, şehirlerinde hangi binanın ya da birimin yapılacağını belirlemeli, hangi teknolojinin araştırılacağını seçmeli, ve şehirlerden maksimum verim alabilmek için etrafındaki toprakları en iyi şekilde işlemelidir. Şehirler belirli bir uyruğu ve lideri olmayan barbarlar tarafından istila edilebilir. Barbar saldırıları keşfedilmemiş karalardan ve denizlerden geleceğinden, zaman ilerledikçe barbarların barınabileceği yerle de azalacaktır.

Oyuna başlamadan önce oyuncu hangi uygarlığı yöneteceğini seçer. Bu seçim oyun içi sesleri, ünvanları, şehir isimlerini etkiler; ancak oynanışa etkide bulunmaz (Gerçek dünyada oynarken her uygarlığın kendi yerinde başlaması hariç). It does prevent the computer from being able to play that civilization. Yapay zeka, yönettiği uygarlığın karakteristik özelliklerini gösterir. Örneğin Aztek’ler, işgalci ve zengin bir uygarlıktır. Her medeniyetin başında o medeniyetin tarihteki önemli kişilerinden biri bulunur (örneğin, Hintlerin başında Mahatma Gandhi).

Oyunun alanı çoğu bilgisayar alanından daha büyüktü. Bronz çağından önce M.Ö. 4000 yılında başlayan oyun, 2100 yılına, yani uzay çağına kadar sürebilmektedir. Oyunun başında, dünya üzerinde hiçbir şehir yoktur: oyuncular ellerindeki göçmenlerle yeni şehirler kurabilir ve bu şehirlerin etrafındaki topraklara yollar, sulama kanalları, kaleler yapabilirler.

Zaman ilerledikçe yeni teknolojiler geliştirilir; bu teknolojiler oyunun gelişmesindeki ve değişmesindeki en önemli etkendir. Başta, oyuncular çömlekçilik, tekerlek, alfabe gibi teknolojiler arasından seçim yaparken, oyunun sonlarına doğru nükleer teknolojiler ve uzay teknolojilerini geliştirmeye başlarlar. Bazı teknolojileri ilk olarak bulmak oyunculara büyük avantaj sağlar (uçak yapımı gibi). Çoğu teknoloji yeni birimlerin üretilmesine, yeni binaların yapılmasına ve daha ileri teknolojilerin geliştirilmesine olanak tanır. Örneğin, at arabalı bir savaşçı üretebilmek için önce tekerleği icat etmelisiniz, aynı şekilde bir ambar yapabilmek için de çömlekçiliği öğrenmiş olmaız gerekir. Baştan sona kadar böyle işleyen bu sisteme teknoloji ağacı (tech tree) denir ve diğer biçok strateji oyununda da bu sistem kullanılmıştır. Teknolojilerin geliştirilme sırası oyunun gidişatını direk etkiler.

Oyuncular gerekli teknolojileri araştırdıkları sürece, bulundukları çağda dünyada önemli bir yeri olan yapıtları da inşa edebilirler. Tabi ki bu yapıtların herbiri sadece bir oyuncu tarafından bir kez inşa edilebir. Örneğin antik çağda Piramitler, Çin Seddi; orta çağda Copernicus’in Gözlemevi, Magellan’ın Sefer Anıtı; ve modern çağda Birleşmiş Milletler inşa edilebilir yapıtlar arasındadır. Yapıtları yapmak çok fazla kaynak gerektirir ve yıllarca sürebilir. Ancak bir yapıtı inşa edenet medeniyet o yapıtın verdiği özelliklerden yararlanabilir. Örneğin, Magellan’ın Sefer Anıtı’nı inşa eden medeniyetin donanma birimleri daha hızlı hareket etmeye başlar. Bazı yapıtlar yeni teknolohilerin geliştirilmesiyle özelliğini kaybedebilir (Örneğin, topun bulunmasıyla Çin Seddi işe yaramaz hale gelir).

Oyunun sonunda tüm medeniyetleri yok eden ve en yüksek puanı toplayan oyunu kazanır.

Geliştirme

Meier, teknonoloji ağacı fikrini yine Civilization adındaki Monopoly tarzı bir oyundan aldığını açıklamıştır. Meier, bu oyunun bir bilgisayar versiyonunu yapmayı planlayan üçüncü tasarımcıydı, fakat bunu başaran ilk kişi oldu.

Danielle Bunten Berry 1983′te M.U.L.E. adlı oyunu tamamladıktan sonra Civilization üstünde çalışmayı istedi, ama yapamadı. Sonra 1985 yılında Electronic Arts’ta The Seven Cities of Gold oyununu yaptı. Oyunun başarısından sonra bir devam oyunu olarak Heart of Africa üstünde çalıştı. Ancak Civilization fikrinden hiç vazgeçmedi.http://www.mobygames.com/game/sid-meiers-civilization/trivia Meier’in Pirates ve Colonization oyunlarındaki tasarımları Bunten’in The Seven Cities of Gold oyunundan parçalar içerir.

Don Daglow, Utopia’nın tasarımcısı (ilk simülasyon oyunu), 1987 ylında Civilization’u bilgisayara uyarlamak için çalışmalara koyuldu. Ne varki Brøderbund’da yönetici pozisyonu için teklif alınca projeyi iptal etti. [1].

Devam oyunları ve taklitler

Civilization için şu ana kadar üç ana devam oyunu yapıldı. Ayrıca 2008 yılında Civilization Revolutions adında yeni bir oyunun yayınlanacağı da duyruldu.

1996 yılında Freeciv adında açık kaynak kodlu bir Civilization klonu geliştirildi. Slogan şuydu: “Çünkü medeniyet özgür olmalıdır”.

Benzer oyunlar

1994 yılında Meier Colonization adında Civilization benzeri bir oyun yaptı. Ancak Colonization, Civilization kadar popüler olamadı. Hatta oyun kolonilicilik ve kölecilikle ilgili olduğu için olumsuz eleştiriler adlı.

Sid Meier’s Alpha Centauri adlı oyun yine aynı türde Meier tarafından yapıldı, fakar konu uzayda ve gelcekte geçiyordu. Oyunun arayüzündeki ve oynanışındaki birçok yenilik Civilization III ve IV te kullanıldı. Alpha Centauri aslında Civilization ın kaldığı yerden devam etmektedir.

1993′te MicroProse Master of Magic adlı oyunu yayınladı. Oyun aynı oyundu, ancak konu ortaçağın fantastik dünyası ve büyülerdi.

1994′te Stardock Galactic Civilizations oyununu yayınladı. Oyun OS/2 platformunda yayınlandı ve bu platformda en çok satan oyunlardan biri oldu. 2003′te yeniden programlanmış bir Windows versiyonu ve devam olarak 2006′da ’su yayınlandı.

Civilization, Age of Empiresın tasarımcılarına ilham kaynağı olmuştur. En büyük fark Age of Empires bir Sıra Tabanlı Strateji değil, Gerçek Zamanlı Stratejidir.

1999′da Activision, tamamen farklı tasarımcılarla Civilization II’ye bir devam oyunu olarak oyununu yayınladı. Oyunun adı Civilization idi fakat Sid Meier ve ekibiyle hiçbir alakası yoktu. 2000 yılında Activision oyunun isim haklarını kaybetti. Daha sonra çıkardıkları devam oyunun adı sadece Call to Power II idi.

Will Wright’ın Sim City serisi, 1985 yılında çıktı. Oyun Civilization’daki gibi bir ülkenin değil de bir şehrin yönetimini konu almıştır.

Platformlar

Civilization orijinal olarak MS-DOS için programlandı. Ancak aldığı başarıdan sonra birçok platforma uyarlandı (Macintosh, Amiga, Atari ST, PlayStation, N-Gage ve Super Nintendo).

Tepkiler

Oyun tüm zamanların gelmiş geçmiş en iyi strateji oyunlarından biri olarak kabul edilir ve oldukça sadık bir fan kitlesine sahiptir. Oyunun tüm versiyonları çıktıktan sonra kapış kapış satıldı. Bu başarı Freeciv ve C-evogibi bedava versiyonlarının yapılmasına neden oldu ve diğer biçaok oyunu etkiledi.

1995 yılında oyun çoklu oyuncu ve Windows 95 desteği, daha iyi grafik ve seslerle CivNet adıyla yeniden yayınlandı. Oynanıl orijinal oyunla hemen hemen aynıydı.

1992′de, Civilization Origins Award’ı 1991 Yılının En İyi Strateji Oyunu olarak kazandı.

(UTC+6 to +7)

Türkmenistan Cumhuriyeti, 27 Ekim 1991 yılında SSCB dağıldığında bağımsız oldu. Resmî para birimi Manat’tır. Yönetim şekli cumhuriyettir. Türkmenistan, BM, İKÖ, BDT gibi uluslararası kuruluşlara üyedir. Devlet Televizyon Kuruluşu vardır. Özel televizyon yayını bulunmaktadır.

Genel Bilgiler

İran, Irak, Suriye, Anadolu Türkmen boylarına ait olanlar için “Türkmen” deyimi kullanılır. Türkmenler, Türklerin Oğuz soyundandırlar.

Özellikle Safevi Türk hükümdarı Nadir Şah’tan sonra çeşitli kavimlerin saldırılarına uğrayan Türkmenler 1835′ten sonra Merv Bölgesine doğru yayılmaya başlamışlardır. 1860′da da Govşut Han’ın önderliğinde Farsları yenilgiye uğratmış ve bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.

1873′te Ruslar Hive’yi işgal etmişler ise de, daha sonra yenilgiye uğramışlardır. 1916′da başlayan Türkistan ulusal ayaklanması devam etmiş, 1920′de de Türkmenler Hive’yi geri almışlardır.

1924′te Türkmen Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur. 7 Ocak 1990 tarihinde ise Türkmenistan’da, seçimler yapılmış, resmi dil Türkmence kabul edilmiş, 22 Haziran 1990 tarihinde Türkmenistan egemenliğine, 27 Ekim 1991 tarihinde de bağımsızlığına kavuşmuştur. Bugün gelişen ekonomisi ve genç nüfusu ile Orta Asya’nın en güçlü ülkelerinden biridir.

Türkmenistan’ın bağımsızlığını ilk Türkiye tanımıştır.

Türkmenistan başkanlık sistemi ile yönetilen, anayasasına göre, demokratik, laik bir hukuk devletidir. Tarafsızlık statüsü Birleşmiş Milletler Teşkilatı tarafından onaylanmıştır. Halk Maslahatı milli iradenin en yüksek temsilcisi niteliğindedir. Ayrıca anayasa değişikliği, referandum, ülkenin ekonomik, sosyal ve politik gelişmesine yön verecek ana konularda tavsiyeleri tartışma ve karar alma yetkisine sahiptir. Ancak Halk Maslahatı yasama organı değildir. Türkmenistan’ın yasama organı Meclis’tir. Halk Maslahatı kararları Meclis tarafından yasalaştırılır. Meclis, anayasanın hazırlanması ve değiştirilmesi, kanunların yasalaştırılması, parlamento ve başkanlık seçimlerinin tarihlerinin belirlenmesi, Başbakan yardımcılarınca yürütülen faaliyetlerin onaylanması, bütçenin onaylanması hususlarında yetkilidir. Türkmenistan’da tek parti bulunmaktadır.

Eğitim

Tarihteki Türk Devletleri
Türkmenistan’da 12 Nisan 1993 tarihinden itibaren Kiril harflerinin bırakılması, belli bir süre sonra da Latin harflerine (alfabesine) geçilmesi kararlaştırılmıştır. 9 yıllık zorunlu eğitim bulunan ülkede ayrıca 9 yıllık meslek okulları ve bunlara bağlı 4 yıllık yüksek eğitim okulları vardır. Ülkede Magtymguly Devlet Üniversitesi ve Türkmenistan Bilimler Akademisi birde Türkmen - Türk Üniversitesi mevcuttur. Tüm Türk Devletlerinde olduğu gibi Türkmenistan’da da çok sayıda Türk Okulu bulunmaktadır. Bu okullar Türkmen - Türk ilişkilerinin gelişmesinde büyük etkenlerdendir.

Sağlık ve Sosyal Güvenlik Hizmetleri

Türkmenistan’da doğalgaz, elektrik, su ve tuz 2030 yılına kadar vatandaşlara tamamen bedava dağıtılması kararlanmıştır.
Türkmenistan’da sağlık hizmetleri tamamen devlet tarafından verilmekte olup, askeri ve demiryolu personeli kendi kurumları tarafından bu hizmeti almaktadır.

Sağlık sektörü dört bölümde faaliyet göstermektedir:
a- Araştırma hastaneleri,
b- Şehir düzeyinde sağlık kuruluşları, doğumevi ve dispanserleri
c- İlçe düzeyinde sağlık kuruluşları
d- Köylerde, köy hastaneleri, doğumevleri
Bunların yanında koruyucu sağlık hizmetleri de sağlık sektöründe önemli yer tutar.

Türkmenistan’da sosyal yardımın büyük çoğunluğu emekli fonundan karşılanmaktadır.

Emekli ve Sosyal kesintilerle ödenmektedir.

Türkmenistan’ın Ekonomisi kuyu ile daha iyi olacak

Türkmenistan gerek elektrik üretimi, gerek diğer enerji kaynakları açısından zengin bir ülkedir.
Ülke ekonomisinin temel taşını pamuğun yanısıra doğalgaz ve petrol oluşturmaktadır.

Topraklarının büyük bir kısmı çöl olan Türkmenistan’ın en önemli su kaynağı Ceyhundur. Türkmenistan, Özbekistan sınırı boyunca uzanan Amuderya’dan Karakum Kanalı vasıtasıyla faydalanmaktadır. Sulamanın neredeyse %90’ı, bu kanaldan yapılmaktadır.

Teknoloji

Türkmenistan’da 2000 yılına kadar serbest olan internet erişimi ve internet kafeler yasaklanmıştır. İnternet kafeler yeniden 2007 yılında açılmış olmakla birlikte 15 dakikalık erişim ücreti 1 ABD Dolarıdır. Türkmenistanda ücretlerin 50 ABD doları düzeyinde olduğu göz önüne alındığında bu 1 dolarlık ücretin ne anlama geldiği yorum gerektirmez. Halen halka açık olan internet erişim salonları Türkmen Telekom şirketine ait iki adet salonda günde 9 saat kadar hizmet vermektedir.

Tarım Ürünleri

Türkmenistan’da üretilen başlıca tarım ürünleri; pamuk, arpa, buğday, mısır, çeltik, susam, kavun, karpuz, üzüm, meyan kökü ve doğal ipektir. Türkmenistan, Orta Asya’da Özbekistan’dan sonra ikinci önemli pamuk üreticisidir. Dünya sıralamasında ise ilk 10 ülke arasında bulunan bu ülkenin pamuk üretimi, toplam tarım sektörünün %70’ini oluşturmakta ve ürünün %20’si işlenmek üzere diğer Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerine ihraç edilmektedir. Ayrıca pamuk ihracından elde edilen gelir, toplam ihracat gelirinin %20’sini oluşturmaktadır.

Hükümetin tahıl üretiminde uyguladığı “kendi kendine yeterlilik” politikası neticesinde 1993 - 1998 yılları arasında tahıl üretimine tahsis edilen toprak yüzölçümü 259 bin hektardan, 650 bin hektara çıkmış ve üretim %150 artış göstermiştir. Yüksek destekleme fiyatları ve iyi hava koşulları, kendi kendine yeterlilik hedeflerinin tutturulamadığı dört yılı müteakip, 1998 ve 1999 yıllarında büyük tahıl hasatının elde edilmesi sonucunu vermiştir.

Sanayi ve Madencilik

Bitki örtüsü bakımından fakir olan Türkmenistan, madenler yönüyle oldukça zengindir. Madencilik ve enerji sektörü, sahip olduğu zengin mineral kaynaklar nedeni ile sanayi üretimde önemli bir yer tutmaktadır. Ülkenin işletilebilen başlıca doğal kaynakları; doğalgaz, sodyum sülfat, krom (Karaboğaz Lagunu), sülfür, kurşun, galyum (Gaurdak Bölgesi), bentonit (Oglanlı Bölgesi), brom, iyot (Çeleken, Nebitdağ) ve petroldür.

Ayrıca, önemli miktarda sodyum ve potasyum çıkartılarak, kimya sanayinde kullanılmaktadır. Tuz üretimi madencilik faaliyetleri arasında önemli bir yer tutmakta ve üretimin büyük kısmı kimya sanayinde kullanılmaktadır. Ülkede son yıllarda altın ve platin rezervlerine de rastlanmıştır. Türkmenistan, SSCB’nin en büyük sodyum sülfat üreticisi olmasına rağmen, zamanla bu rezervler tükenmiş ve sodyum sülfat tesislerinin faaliyetleri durdurulmuştur.

Türkiye ile Türkmenistan arasında imzalanan “Ekonomik ve Ticari İşbirliği Anlaşması” uyarınca petrol, maden ve enerji kaynaklarının aranması, çıkarılması ve işletilmesi konularında anlaşmaya varılmıştır.Sanayi geliştirmektedir.

Türkmenistan Ekonomisinin Temeli Doğalgaz ve Petrolden oluşur

Türkmenistan gerek elektrik üretimi, gerek diğer enerji kaynakları, özellikle de doğalgaz açısından zengin bir ülkedir. Ülke ekonomisinin temel taşını pamuk, doğalgaz ve petrol oluşturmaktadır.

Başta Rusya Federasyonu olmak üzere, SSCB’de bulunan doğalgaz rezervleri, toplam dünya doğalgaz rezervlerinin yaklaşık %40’ını oluşturmaktadır. Bu ülkelerdeki toplam doğalgaz rezervlerinin yaklaşık %85’i de Rusya Federasyonu’nda bulunmaktadır. Orta Asya Cumhuriyetleri arasında en büyük doğalgaz rezervlerine ve yıllık üretim kapasitesine sahip olan ülke Türkmenistan’dır. Türkmenistan’daki doğalgaz rezervleri, bölgedeki toplam rezervlerin %5’ini oluşturmakta olup, tespit edilen toplam doğalgaz rezervleri yaklaşık 2,86-4,4 trilyon m3 civarındadır. Ancak bağımsızlıktan sonra üretim, ihracat imkanlarının da daralmasıyla yarı yarıya azalmıştır. Üretilen doğalgazın %84’ü ihraç edilmektedir.

Bağımsızlıktan bu yana gaz üretimi 100 milyar m3’lerden, 15 milyar m3’e gerileyen Türkmenistan, 1999 yılında 22,9 milyar m3 gaz üretmeyi başarmıştır.

Doğalgazın ihracatı için Rusya üzerinden geçen boru hattı kullanılmaktadır. Ayrıca, 1997 yılında açılmış olan 200 km’lik, İran ile bağlantı sağlayan sınırlı kapasitedeki bir boru hattı da mevcuttur. Halihazırda Afganistan üzerinden Pakistan ve Hindistan’a gaz naklini sağlayacak bir boru hattı projesinin geliştirilmesi konusunda çalışmalar sürdürülmektedir. Türkmen gazının Türkiye’ye getirilmesi için çalışmalar sürmektedir.

Aralık 1998’de Türkmenistan ve Ukrayna, Ukrayna’ya yıllık 20 milyar m3 Türkmen doğalgaz ihracatı için anlaşmıştır. Yıllık 720 milyon dolar ihracat geliri sağlayacak bu anlaşma, Nisan 1999′da Ukrayna’nın ilk doğalgaz sevkiyatlarının parasını ödememesi sonucu aksamış, Türkmenistan sevkiyatı durdurmuştur. 1999 yılı Aralık ayında ise Türkmenistan ve Rusya 20 milyar m3 Türkmen doğalgazın Rusya’ya ihracı konusunda anlaşmıştır. 19 Şubat 2000’de Gazprom yönetimi Türkmenistan’dan alacağı doğalgaz miktarını 50 milyar m3’e çıkarmak için Türkmenistan’la prensip anlaşmasına varmıştır.

Ülkede bulunan petrol rezervlerinin 1.1 milyar ton (1.7 milyar varil) olduğu tahmin edilmektedir. Bugün yıllık üretim ortalama 5 milyon ton düzeyindedir. Ham petrol, yıllık kapasitesi 5.5 milyon ton olan Türkmenbaşı rafinerisinde işlem görmektedir. (www.tika.gov.tr)

Vilayetler

1. Aşkabat (vilayet statüsüne sahip şehirdir)
2. Ahal (vilayet)
3. Balkan (vilayet)
4. Daşoğuz (vilayet)
5. Lebap (vilayet)
6. Mary (vilayet)

Türkmenistan Cumhurbaşkanları

Türkmenistanın bağımsızlığını kazanmasının ardından 27 Ekim 1991′de yapılan ilk devlet başkanlığı seçimleri sonucunda Saparmurat Türkmenbaşı devlet başkanlığına seçildi ve ölümüne (21 Aralık 2006) kadar bu görevini sürdürdü.

Türkmenistan’ın ikinci cumhurbaşkanı da 11 şubat 2007′de oyların %89,2 alarak Gurbanguli Berdimuhammedov seçildi ve 14 şubat günü yemin ederek görevine başladı.

Farklı seriden aynı kağıtların, aynı seriden ardışık kağıtları veya çift kağıtları biriktirerek el açmaya dayanan bir tür iskambil oyunudur. Ellibir oyununda çifte gitmek terimi mevcuttur. Çifte gidildiği takdirde oyun biterken bir oyuncu yere joker açarsa oyuncu başına 800 sayı yazdıran bir harekettir.

Online Oyunlar

RMY ellibirin ana kurallarina sahip bir bedava online oyunu

Amerika, Avrupa, Azerbaycan, Bulgaristan, Kazakistan, Kırgızistan ve Romanya baskıları bulunmaktadır. Ekrem Dumanlı genel yönetmenliğinde yayın hayatına devam etmektedir.

Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet sitesine sahip gazetedir. Gazete, görselliği ile çeşitli konularda defalarca SND tasarım ödülü almıştır.

Tiraj hakkındaki tartışmalar

Türkiye’nin en çok sattığı iddia edilen gazetelerinden birisidir. İddia edilen günlük tiraj yaklaşık 600.000 civarındadır fakat genel olarak abonelik esasına dayalı olan satış sistemindeki abone kayıtlarının tutarsızlığı sonucunda ABC Tiraj Denetleme Kurulu’ndan sertifika alamamıştır. Bu da iddia edilen tirajının doğrulanamadığını göstermektedir. ABC Tiraj Denetleme Kurulu Resmi Web Sayfası, duyurular

Zaman Gazetesi ABC Türkiye’nin tutumunu Rekabet Kuruluna taşımıştır. ABC Türkiye’nin Zaman Gazetesi hakkındaki kararı Rekabet Kurulu tarafından rekabet ilkelerine aykırı bulunmuştur. Ayrıca ‘çoğulculuk, şeffaflık ve objektiflik ilkelerinin gereklerini karşılamaktan uzak olduğu’ gerekçesiyle ABC Türkiye’ye verilen menfi tespit belgesi de 1 Mayıs 2005′ten itibaren geçersiz kabul edilmiştir. Zaman’ı haklı bulan Rekabet Kurulu, ABC Türkiye’ye ‘ayrımcılık yapma’ dedi

Rekabet Kuruluna yapılan başvurunun hemen ardından Zaman Gazetesi BPA Worldwide’ı Türkiye’ye davet etti. Dünyadaki tiraj denetim örgütlerinin federasyonu IFABC’nin de kurucu üyesi olan BPA ekibi, 8 Mayıs 2007 tarihli raporunda Zaman’ın hafta içi ortalama 609 bin, Pazar günü ise 678 bin satış yaptığını teyit etti.DAILY NEWSPAPER CIRCULATION STATEMENT FOR THE 6 MONTH PERIOD ENDED MARCH 2007

Yayın Politikası

Gazete; gündem, ekonomi, dış haberler, televizyon, kültür & sanat, aile & sağlık, yorum ve spor başlıklı sayfalardan oluşur. “Yorum” sayfalarında yabancı yayın kuruluşlarından çevirilere yer verir. Gazetede “Yorum” ve “Ekonomi” sayfaları haricinde tarafsız bir dil kullanmaya çalışılır, sansasyonel habercilikten kaçınılır.

Ekler

Kitap Zamanı: Her ayın ilk pazartesi günü gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Kitap ve edebiyat içeriklidir.

Sporvizyon: Çarşamba günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Spor içeriklidir.

Arkadaşım: Perşembe günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. İçeriği çocuklara yöneliktir.

Ailem: Cuma günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Dini ve kültürel içeriğe sahiptir.

Cumaertesi: Cumartesi günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Alışveriş içeriklidir.

Pazar: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Magazin içeriklidir.

Bulmaca: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Bulmaca içeriklidir.

Gençlik: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. İçeriği gençlere yöneliktir.

Yazarlar

Aile & Sağlık: Abdullah Aymaz, Ahmed Şahin, Ahmet Kurucan, Hekimoğlu İsmail

Dış Haberler: Abdülhamit Bilici, Ali H. Aslan, Fikret Ertan, Kerim Balcı, Mirza Çetinkaya, Selçuk Gültaşlı

Ekonomi: Ahmet Yavuz, Fikri Türkel, Günseli Özen Ocakoğlu, Hüseyin Sümer, İbrahim Öztürk, Kadir Dikbaş, M. Ali Yıldırımtürk, Melih Arat, Sami Uslu, Selim Işıklar, Ziya Perver.

Kültür & Sanat: Ali Çolak, Elif Şafak, Hilmi Yavuz, Mehmed Niyazi, Nihal B. Karaca, Beşir Ayvazoğlu

Spor: Ahmet Çakır, Avni Tarhan, Aziz Yılmaz, Fatih Uraz, H. İbrahim Ekiz, Hayri Beşer, John Benjamin Toshack, Karl-Heinz Feldkamp, Özcan Pehlivanoğlu, Necati Kola.

Yorum: Ahmet Turan Alkan, Ahmet Selim, Ali Bulaç, Ali Ünal, Bülent Korucu, Ekrem Dumanlı, Etyen Mahçupyan, Hüseyin Gülerce, M. Nedim Hazar, Mehmet Kamış, Mümtaz’er Türköne, Mustafa Ünal, Nevval Sevindi, Şahin Alpay, Tamer Korkmaz Hilmi Yavuz, Nihal B. Karaca.

Cumaertesi (Ek): Selim İleri, Nevval Sevindi.

Pazar (Ek): Ahmet Turan Alkan, Mustafa Armağan, Elif Şafak, Leyla İpekçi, Ali Ural, Etyen Mahçupyan, .

Gençlik (Ek): Senai Demirci, Esat Gürbüz, Yelda Eroğlu, Mehmet Haldun Dursunoğlu.

Dünyada Zaman Gazetesi

Amerika: Zaman Gazetesi 1994 yılından buyana Amerika’da da yayımlanmaktadır. Zaman, New York’un dışında New Jersey, Washington D.C ve Chicago gibi Türklerin yoğun olarak yaşadığı birçok eyalette okuyucuya ulaşıyor.

Yayımlandığı diğer ülkeler: Almanya, Avustralya, Azerbaycan, Başkortostan, Bulgaristan, Kazakistan, Kırgızistan, KKTC, Makedonya, Romanya, Tataristan, Türkmenistan.

Kaynaklar

Tarihi

Yakup köyünün adının kaynağı ve tarihi: Türk Dili ve edebiyatı Öğretmeni, Milli Eğitim Şube Müdürü Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007
tarihli araştırmasından:Yakup Köyü, Yakup adında bir kişinin adından gelir. Köyün kurucusu da bu kişidir.Yörede “Yaap Köyü” olarak bilinir ve böyle söylenir. Köyün içinde Yaap Dede tekkesi günümüzde de var. Bu tekkede bir yatır bulunur. Bu yatır, köyün içindeki Taşbadal denilen mevkiiden yaklaşık yüz yıl önce bugünkü yerine getirilmiştir. 1950′li yıllarda da bu yatırın üzeri tek gözlü bir yapı ile kapatılarak bugünkü haline getirilmiştir. Son yıllarda buranın tekeşinliğini Kevser Abla yapmaktadır(Kevser Yılmaz).

Yakup’un 1400 ile 1500′lü yıllarda yaşadığı kesindir. Çünkü Yakup’un büyük ağabeyi Hasan Hayrettin, küçük kardeşinin adı da İl Emin’dir. İl Emin yöremizde zaman içinde değişerek “ilemi” olmuştur. Bu üç kardeşin adıyla kayıtlara geçmiş üç köy bugün hale vardır. Bu köylerin birbirine uzaklıkları ikişer üçer kilometredir. Yakup Köyü, yöresinde merkezi köy durumundadır.

Yakup’un, Hayrettin’in ve İl Emin’in babası: Merzifonlu Atüfi Hayrettin Hızır’dır. Bu zat da 2.Beyazıt ve Yavuz döneminde yaşamış; tıp alanında da bazı eserler vermiştir. Amasya Valiliğinde bulunan 2.Beyazıt’a “Hıfzıl Ebdan” (Bedenlerin korunması) adlı bir eseri ithaf eder. 2. Beyazıt Padişah olunca da Hayrettin Hızır’ı İstanbul’a medreseye başöğretmen olarak aldırır. Yavuz döneminde bu görevinden ayrıldığı ve okutmanlığa başladığı görülür. Arapça ve Farsça’yı anadili gibi bilen zatın İstanbul’daki kütüphanelerde 12 eseri olduğu belirtilir.

Merzifonlu Atufi Hayrettin Hızır’ın Gelgiraslı olduğu ve bugünkü Hayrettin, Yakup ve İlemi (sazlıca) köylerinin yerinin
Beyazıt döneminde çiftlik olarak verildiği rivayet edilir. İşte bu çiftlik daha sonra çocukları arasında bölüşülür ve üç köy ortaya çıkar.

1530 tarihinde Yakup Karyesi’nin bir tımar mülkü olduğu geçmektedir.

Zaman içinde köye İnegöl ve Taşan Dağlarındaki türkmenler yerleşerek nüfusu artırır. Köyde Oğuzların eymür, çepni, bayındır, kınık boyuna ait sülaleler olduğu sanılıyor. ‘Düver’ diye de bir mevkii adı var. Bura ekinlik.

Merzifonlu Hayrettin Hızır’ın babasının adı: Mahmut’tur.

Köyün 600 yıllık bir tarihi vardır. Seyfettin Ceylan 09.08.2007

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.
YAKUP KÖYÜNÜN GELENEKLERİ: Köyümüzde,Hak yani emeğin karşılığı; Keşik, yani sıra(randevü) konusunda; Düğünler, Bayramlar, cenaze törenleri, cemler ve kurbanlar konusunda birçok özgün gelenek ve görenek göze çarpar.Bu konuları anlatmak sayfalarca yer tutar. ben burada düğünlerde geçen “YANUCCU” YU AÇIKLAMAK İSTİYORUM.
YANUCCU(YANUTÇU): Gelin olacak kızın varsa erkek kardeşi veya ağabeyi, erkek kardeşi veya ağabeyi yoksa yakın akrabalarından biri başta olmak üzere beş altı kişiden oluşan ve düğünün ikinci gününde damadın damatlıklarını bir heybe veya bavul içinde getiren kızın yakınlarını temsil eden topluluk. Düğünün birinci gününde erkek evinden kız evine giden çeyizcilere ikinci gün kız evinden gelen cevap anlamına gelir. yani birinci gün yanlardan biri olan erkek evinin attığı adıma yine yanlardan birisi olan kız evince atılan adım. Bunlar soran ve yanıtlayandır. İkinci gün damadın damatlıklarını getirenler “Yanıtçı”dir. Bu yapılan iş de yanıtdır. -çu addan ad yapım ekindeki “ç” sesi söyleyiş kolaylığından “yanıt” sözcüğündeki “t” sesini kendine benzetmiştir. Böylelikle bu söyleyiş bizim köyde ve yöredeki köylerde yanuççu olarak söylenerek sürüp gitmektedir. İşte üzerinde dilbilimcilerce çok tartışılan yanıt sözü bizim oralarda düğünlerde de olsa kullanılır. Türkçe bir sözcüktür. Büyük olasılıkla eski atalarımızın söyleyişleri, bu eski gelenekler içinde saklı kalarak günümüze kadar gelmiştir. Gönül rahatlığı ve usa yatma rahatlığı ile yanıt sözcüğünü cevap yerine kullahabilir. Yanuççuluk ciddi bir iştir. yanıt vermek de ciddidir; çünkü bir sınavdan geçilmektedir.
YEMEKLER: sadece isimlerini sayacağım. keşkek, yahni, toyga çorbası, çatal aş, yavan aş, mantı, bamyalı, mıhlama, helle,…
EKMEKLER: somun, saçekmeği, saçüstü, burmalıçörek, külcük, yanuç, pezü, bişi, pide çeşitleri,… 15.10.2007 seyfettin ceylan’ın araştırması.

Coğrafya

Amasya iline 52 km, Merzifon ilçesine 8 km uzaklıktadır.
yakup köyü merzifon ovasının güneybatı yönünde, hafif bir yamaçta kurulmuştur.Topraklarının çoğu düzlüklerde bu ovanın içinde kalır. Köyün güneyinde Kıreymir, güneybatısında Çamlıca, Batısında Hacat ve Karacakaya ile Alıcık; Kuzeyinde karatepe, Kuzeydoğusunda Hayrettin; tam doğusunda Uzunyazı ve güneydoğu yönünde de Oymak köyleri bulunur.
bu alan içindeki köyümüzün güneyinde yenice deresi, kuzeyinden de alıcık çayı ve ırmak geçer. Bu dere ve çaylar çok bir su taşımaz. Mevsimine göre seller gittiği de olur.
Kır denilen topraklarda tepeler ve tepe diplerinde dar vadiler uzanır. Köyün kuzeyi ve oğusu genelde düz topraklardır.
Bitki örtüsü genelde tarlalarda yetişen kültür bitkileridir. Tarla kıyılarında ve dere kıyılarında söğüt, kavak, iğde ağaçları; Bağlar mevkiinde yoğun olmak üzere meyvelikler de bulunmaktadır.
kırlarda bozlar, buralarda geven, yavşan ve kekik birlikleri görülür.
düz yataklarda da meralar yer almaktadır.15.10.2007 seyfettin ceylan

İklim

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

yakup köyü, coğrafi konum itibariyle Orta karadeniz’in iç kesimlerinde yer alır. Köyde ve bölgesinde genellikle karasal iklim hüküm sürer. yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Son yıllarda kar yağışı oldukça azalmıştır. Baharları yağan yağmurların azaldığı da yaşlılar tarafından dile getirilir. Köyün sağlam bir havası vardır. Soğuğu adamı hasta etmez. Yakup Köyü az yağışlı bölgelerde yer alır. Yıllık düşen yağış miktarı: 350-500mm’dir.
karadeniz kıyı boyu ile karadeniz iç bölgeleri iklimlerinin arasında, bir geçiş iklim özelliği gösterir. Yağış çoğunlukla ilkbahar sonlarındadır. Yazları kuraktır.
YAZ MEVSİMİ GÖZLEMLERİMDE POYRAZ: Sanki rüzgar dolu zamanlar/öğleni geçe başlar çoğu kere, sabahları bile estiği olur/ikindileri, akşamları toz kaldıran poyrazlar savrulur Tekkeninboynu7nda/öte taraftan kavaklar, söğütler bir şarkıya durur, ta gece yarılarına… ve evlerin camlarından dolar sağlam havası Yakup Köyü’nün.
BULUTLARA DAİR GÖZLEMİM: Bulutlar bazı günler dev gibi, kara kara, yuvarlanarak bir yere çarpacakmış gibi geçer, bazı günler de pamuk gibi salkım salkım gezer göklerde…
SON YAZ VE EYLÜL: tarla kıyılarındaki iğdeleri, söğütleri ve kavakları çalarak son anızlar da yandı/biçerler çok buğday dökmüş orakta/yanık ekmek kokusu gibi savruldu anızların dumanı/…soğanlar hak edildi/ayçiçeği kökleri yolundu/sarı sarı ayvalar uzak dallarında, şimdi çocukların taşına nişandır/iğde dallarında ağzı saran bir tat/
İKLİMİN ORALARDA GÖSTERDİĞİ BAZI DOĞA OLAYLARI: mürdümük: doluya mürdümük denir.
çiğ:hava poyrazdan estiğinde her gece düşebilir. Mahsüle iyi gelir. “iki çiğ bir yağmura karşılıktır”
kırağı:on beş eylül kırağı zamanıdır olup tehlike arz eder. Bahçe ürünleri zarar görür.
Ayaz çalmış: kırağı çalmış demek.
Gündönümü: Dolu, fırtına ve aşırı yağmur yağması şeklinde bir afet olur.
Gün yağmuru: kırkikindi demek. Köyde güneş yağmuru da denilir.
Ebemkuşağı: ineğimsağma da denir.16.10.2007 seyfettin ceylan7ın araştırması.

Nüfus

17 Haziran 2007 tespitlerine göre:433'dür.7-Köyümüzde Nüfus ve Nüfusun Özellikleri

Bin dokuz yüz yetmişli yıllarda: yüz yirmi ev ve dokuz yüz otuz nüfus vardı.
Muhtarlığın 17 Haziran 2006 tarihinde “Konutta Oturanların Tespiti” belgelerine göre: 1926 ile1940 arası doğumluların nüfusu yani 80 ile 66 yaş arasında 57 kişi,
1940 ile 1955 arası doğumluların nüfusu yani 67 ile 51 yaş arasında 81 kişi,
1956 ile 1970 arası doğumluların nüfusu yani 50 ile 36 yaş arasında 103 kişi,
1971 ile 1991 arası doğumluların nüfusu yani 35 ile 15 yaş arasında 119 kişi,
1992 ile 2006 arası doğumluların nüfusu yani 14 ile 0 yaş arasında 73 kişi bulunmaktadır.
Toplam nüfus: 433’tür. Bunun 224’ü kadın, 209’u erkektir.
En çok yaşayan kaçına kadar yaşıyor? Köyümüzde 100 yaşından fazla yaşayanlar olmuştur. Kamile Yiğit ve Hatice Çelik’in yüz on yaşına kadar yaşadıkları dile getirilir.
Alan ve nüfus büyüklüğü, köyün 17 bin dönüm arazisi vardır.(14) Bu arazinin 13 ila 14 bin dönümü köyde oturan halka aittir. 2000 yılı sayımlarına göre köyde 611 kişi yaşamaktadır. 1997 sayımlarında köyümüzde yaşayan kişi sayısı da 555’dir.(22) Yerelnet, Alan ve köyde yaşan kişi sayısına bakıldığında; 23 dönüme bir insan düştüğü görülür. Nüfus sıklığını, köyün arazisini dört kilometrekareye dört kilometrekare olarak düşündüğümüzde kilometrekareye 50 ila 60 kişi düştüğünü görürüz. Bu da köyümüzün seyrek nüfuslu bölgelerde olduğunu gösterir.
Bağımlı nüfus, 14 yaşa kadar ve ortalama 65 yaşın üzerindekiler bağımlı nüfusu oluşturmaktadır. Köyde, 13–14 yaşlarında çocuklar, tam anlamıyla olmasa da üretime katılır. Yine köyde 70 yaşına kadar çalışan erkek ve kadın nüfus kısmen söz konusudur.
Ortalama insan ömrü 70 yaş civarındadır.
Köyde yüz yaştan fazla yaşayanlar olduğu söylenir. Ali Ekberlerden Hanik Ebe’nin 100 yaşından çok yaşadığı ve torunun torununu gördüğü söylenir.
Nüfusun okuma oranı, eğitim durumu, okuyanlar, mesleklere göre dağılım ve halkın belli başlı uğraş alanları:
Köyümüzde okuma yazma bilmeyen yoktur. Nüfusun % 95 ‘i ilkokula gitmiştir. İlkokula gitmeyenler de 80’li yıllardan sonra açılan okuma yazma kurslarında okuma ve yazma öğrenmişlerdir. Şu an çocukların okula gönderilmemesi gibi bir durum köyümüzde söz konusu değildir. Hatta bu yaklaşım ta 70’li yıllarda da vardı. Köyümüz, çocuklarının okuması taraftarıdır.
Yüksek okul ve fakülte mezunu 15–20 kişi vardır.
Köye ilkokul 1929 tarihinde yapılmıştır. Öğrenci sayısı son yıllarda azaldığından ve sekiz yıllık temel eğitim uygulamasının 1997 yılında yaşama geçmesinden birleştirilmiş sınıflı eğitim uygulaması ile Yakup Köyü İlköğretim Okulu eğitim ve öğretime otuz kırk öğrenci ve iki öğretmenle devam etmektedir.

Mesleklere Göre Dağılım
Subaylar:
Ali TAŞTEKİN, harbiye mezunu, kurmay albaylıktan 1992 yılında emekli olmuştur.
Cemal ÇOBAN, harbiye mezunu, kurmay Albaylıktan 1997 yılında emekli oldu.
Halil ÇELİK, fakültenin matematik bölümü mezunu, görevde; yükselmeye devam ediyor.
Astsubaylar:
Muharrem ÜNLÜ, Muharrem VURAL, Cemal KARTAL, Hasan YILMAZ, Halil YİĞİT, İrfan PEKTAŞ, Hasan YİĞİT, Seyfullah ÇELİK, Ali ÇELİK, Mustafa KAVUNCU, Tamer KAVUNCU, Suat ÇEVİK, Bayram YİĞİT, Sabri YİĞİT, Cemal KAYNAK, Hüseyin KURT, Talip KURT, Ferhat HÖKELEK, Cem ÜNALDI, Ali KÖMÜRCÜ, Suat YILMAZ, Haydar YILMAZ, Murat YILMAZ, Muhittin DOĞAN, Mehmet DOĞAN, UZMANLAR: Ahmet YILMAZ, Hakan BAL, Halil BAL, Müseyip KURT, Engin YİĞİT, Zafer TÜRKER, Özdemir ÖZTÜRK, Talip KURT (Astsubayların bir kısmı emekli olmuştur.)

Polisler:
Sabahattin ALGIN, Muharrem YİĞİT, Haydar YILMAZ, Ahmet KURT

Mühendisler:
Naci PEKTAŞ, Ali Rıza ÖZTÜRK, Alparslan PEKTAŞ, Ender BAL.

Doktorlar:
Cengiz PEKTAŞ

Sağlıkçı-Hemşireler:
Zerrin DOĞAN, Nazmiye YİĞİT, Zahide KARADAĞ, Ruhiye KAYNAK, Hatice ÜNALDI, Satı YILMAZ, Fatma MAYDA, Esin MAYDA, Ebru KAVUNCU, Oya YILMAZ, Pınar KARADAĞ, Fatma ACAR, Mihriban CEYLAN, Derya ÇEVİK, … daha adı tespit edilememiş sağlıkçı ve hemşire olmuş ve okulunda okuyan gençlerin olduğunu düşünüyorum. Yeni yetişen gençleri tanımadığımız için isimlerini tespit etmek zor oluyor.

Öğretmenler:
Halil BÜLBÜL, Köy Enstitü mezunudur, köyün ilk okuyanlarındandır. Halil Bülbül, 1944’te Akpınar Köy Enstitüsüne girer 1949–1950 eğitim ve öğretim yılında öğretmen olur. İmamoğullarındandır, babasının adı: Arif.
İsmet ÇEVİK (İlköğretim okulu müdürlüğü yapmıştır. Sınıf öğretmeni), Ahmet ÇEVİK(sınıf öğretmeni), Alaattin YILMAZ(sınıf öğretmeni), Seyfettin CEYLAN(Türk Dili ve Edebiyat Öğretmeni, Ortaokul ve İlköğretim Okullarında Türkçe dersleri ve Lise, Süper Lise ve Anadolu Lisesinde Edebiyat dersleri öğretmeni; Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kurucu Müdürlüğü, Milli Eğitim Şube Müdürlüğü, altı ay kadar vekâleten İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü), Bayram YİĞİT (Teknik Öğretmen, öğretmenlikte bir süre çalıştıktan sonra TOFAŞ’A teknik adam olarak geçti.) Ruhiye KÖMÜRCÜ (Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni), Tamer YİĞİT, Bahadır ÇEVİK(Coğrafya Öğretmeni), Aşur ÇEVİK(Fen Bilgisi) Tülay YİĞİT(Sınıf Öğretmeni), Özkan ÖZTÜRK(Matematik) Gönül ÖZTÜRK (Biyoloji Öğretmenliği mezunu) Asiye Çulha resim öğretmenliğinde okuyor. Celal KARTAL(Merzifon Lisesi Emekli Memurlarından), Selahattin ÖZTÜRK(Merzifon Lisesi Emekli Hizmetli)

Doktora Yapanlar:
Nazan YİĞİT, siyasal bilgiler mezunu, bu alanda doktora yapmaktadır. Cem ÇEVİK,turizm üzerine yüksek lisans yapmaktadır.

Teknisyenler:
Ali YİĞİT, ziraat üzerine yüksek okul bitirmiş ve ziraat teknisyenidir. Haydar ÇEVİK, Oktay ÇEVİK,Mecnun SEL sanayi alanında,teknik adam olmuşlardır.

Belediye Başkanları:
Zeki HÖKELEK (Amasya Valiliği’nde Özel Kalem Müdürlüğü de yapmıştır.)

Okul Müdürleri:
İsmet ÇEVİK

Banka Müdürleri:
Mahir HÖKELEK (köyün ilk memurlarından) Ferit TOPLU, Kemal ÇEVİK,

Sigortacılar:
Çağlar SEL

Çalgıcılar:
Öcal TÜRKER, Merzifon Belediyesi Bando Takımında görev yapmıştır.

Mehmet TOPLU (Rahmetli, Kabadayı lakabıyla tanınırdı.) köyün ve civar köylerin davulculuğunu yapmıştır.

Dursun YILMAZ (Rahmetli, Zorman lakabıyla anılırdı. Uzun yıllar köyün sığırtmaçlık görevini de yürütmüştür.) Zurnacıdır. Düğünleri zurnasıyla şenlendirmiştir. Ali KURT zurnacıdır.
Dursun KILIÇASLAN, düğünlerde çalgıcılık yapmıştır.
Hasan YEŞİLYURT, bizim gençliğimizin müthiş davulcusu ve darbukatörüdür. (Rahmetli, Gıcık Hasan lakabıyla tanınırdı.) Düğünlere renk katardı.
Salim SEL, klarnetçidir. Genellikle Gıcık Hasanla düğünlerde çalardı.
Kasım GÖÇERİ, davulcudur.
Mehmet KURT(Paşa) namıyla bilinir. Davulcudur. Şaka kaldıran alçak gönüllü bir adamdır.

Tamirciler:

Haşim BAL, bir dönemler tek tamircilikten geçimini sağlayan, köyümüzün sanayi alanında ilk ustası. Traktör motorları bakım ustasıdır. Şu an bu mesleğini icra etmemektedir. Fakat uğraştığı işler hep ustalığın türevleridir.

Vahit YILMAZ, Marangozdur. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Yusuf YILMAZ, tornacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Salih YİĞİT, su tesisatçısıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Kasım Yiğit’in çocuklarından Hüseyin YİĞİT de terzidir. Merzifon’da dükkânı vardır.
Ergani PEKTAŞ, kaportacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır.
Gazi PEKTAŞ, kaportacıdır. Köyde çiftçilikle uğraşmaktadır.
Nadir SEL, su tesisatçısı.İstanbul’da mesleğini icra etmektedir.
Berberler:
İbrahim ÇEVİK, evlerde berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir. İbrahim Çevik’in babası Ahmet Çevik ve Memiş Kömürcü de köyün evlerinde ve tarlalarında berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir.
Kadir ÜNALDI mesleğini yürütmek üzere köye ilk berber dükkânını açan berberdir.
İsmail ACAR, rahmetli, berberlik mesleğini yürütmek için köyde ikinci berber dükkânı açan berberdir.
Ali Rıza TÜRKER ve Aytekin TÜRKER Merzifon’da berber dükkânları vardır.

Ustalar:
Durmuş ERDOĞDU,
Ahmet ÇEVİK (Rahmetli, Kel Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Ahmet ÇEVİK. (Rahmetli, Pala Ahmet ve Türkmen Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Halil İbrahim SEVER. Bunlar bilinen yapı ustalarıdır.
Satılmış YEŞİLYURT çatı ve inşaat ustası.
Adnan ÖZTÜRK çatı ve inşaat ustası. Görenekten kendini yetiştirmiştir. Meraklı bir ustadır.

Çiftçiler:
Köy halkının yüzde doksan yedisi çiftçidir. Köyümüzde örnek, çalışkan ve girişimci çiftçiler vardır.

Sucular:
Köyün bilinen sucuları, Rahmetli İsmail ÇULHA, Kamil YILMAZ bir başladı mı günlerce tarlalarda su sularlarmış. Birkaç günlük sulama işini herkes yapar, köylü olup da sulama işini bilmeyen pek yoktur. Burada belirtilenler, suculuğu meslek haline getirmiş insanlardır. Başka köylere de parayla sulama işlerine giden insanlardır.

Değirmenciler:
Ahmet YİĞİT, Bayram YİĞİT, Hüseyin YİĞİT, Salih YİĞİT.

Minibüsçüler:
Satılmış BAL, 1972–1973.
İbrahim ÇEVİK, 1974’den sonra.
Salim SEL, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Ali, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Nail, 1970’li yıllar.
Burhan ÇALIŞKAN, Bahri ÇALIŞKAN ve Cemal KARADAĞ da İstanbul’da öğrenci taşımacılığı yaparlar.
Şefik TURAN 1970’li ve 1980’li yıllarda taksicilik.
Nazım TÜRKER, 1980’li ve 2000’li yıllar.
Hüseyin YİĞİT, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Mehmet ÇULHA, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Bayram TÜRKER, 1990’lı ve 2000’li yıllar
Aydın TÜRKER, 2000’li yıllar.
Ankara Belediyesinde Otobüs Şoförleri:
Fuat ÇEVİK
Hüseyin ARSLAN
Ali Rıza SEL(Kendi otobüsüyle taşımacılık yapmaktadır. Halk Otobüsleri) Fatih-Kızılay arası çalışır.

Gardiyanlar:
Köyün ilk gardiyanı, Necati YILMAZ’dır.
Senem GÖÇERİ.

Bekçiler:
Memiş YEŞİLYURT.
Ali ÇEVİK.
Ali ÖZEL.
Kazım ALKIM.

Eski Pehlivanlar:
Aşur ÇEVİK
Muharrem ÜNLÜ
Mehmet KURT(Paşa)
Dursun ERDOĞDU
Hasan BAL
Muharrem ASLAN
Hüseyin ÇEVİK
İsmail KARADAĞ, güreş sporuna Ankara’da bir süre devam etmiştir. Bu spora bilimsel olarak ilk eğilen güreşçimiz, “Isbık” namıyla bilinen İsmail Karadağ’dır.
Ve Diğer Meslek Erbabından Olanlar:
Galip Karadağ, İsmail Karadağ, Kemal Karadağ, Sefa Karadağ, Rumi Kömürcü, Ali Kurt, Ziyram Kurt, Kemal Kartal, Bayram Kurt, Ali Kavuncu, Rahmetli Sarı Rıza…bilinen çobanlardır. Selami ÖZTÜRK ve Cemalettin ŞAHİN postacıdır. Alattin CEYLAN Merzifon Belediyesi’nde greyder operatörü, İhsan CEYLAN Ankara Şeker Fabrikalarında işçi başı, Mehmet Çevik’in kızı Neşe, maliye memurudur. Mehmet Erdoğdu ve Ali Şahin’in aşıklığı vardır. Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007 tarihli araştırmasından.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Yakup Köyü tarımcı bir köydür. Köyün 17 bin dönüm ekilir durumda olan toprakları bulunur. Köyde sulama amacı için DSİ’nin 4 adet sondajı vardır. Bu sondajların işletmesi de Yakup Köyü Toprak ve Sulama Kooperatifi eliyle yapılmakta. Derin kuyularadan çıkarılan sularla toprakların yarıya yakını sulanır. Köyde bulunan Kozarkı ve Köy suyu da sulama amacıyla kullanılır. Bu sular son yıllarda azalmıştır. Sondaj suları ile birlikte kullanılır. Sulanabilir toprakların tamamı düz ve verimlidir. Buralarda buğday, arpa, ayçiçeği başta olmak üzere birçok ürün yetiştirilir. Şu an üretimi yapılmasa da şekerpancarı, elit(şekerpancarının tohumu) da köyümüzde iyi yetişir. Bu sanayi ürünlerinin yerini son yıllarda soğan almıştır. Diyebiliriz ki Yakup Köyü tam soğancı bir köy olmuştur. Köyümüzün soğanları çok kalitelidir. Dönüme üç dört ton soğan verdiği olur. Köyde bin tonun üzerinde soğan üretildiği geçen yıllarda olmuştur. Buğday dökümü de sulu tarlalarda bire otuz kırk civarındadır. Son yılların kurak geçmesi ürün verimini önemli ölçüde düşürmüştür. 2007′nin hasat döneminde kırsaldaki topraklar üzerindeki buğdaylar tam yetişmediğinden birçok tarla biçilememiştir.
Köydeki tarım makine güçüyle yapılmakta. tarım alanında ortaya çıkan araç gereçler köye hemen girmektedir.
Nohut, mercimek, fiğ, fasülye gibi ürünlerde ekilip biçilir.
Bahçe ürünlerinden domates, biber, fasülye, bamya, mısır, salatalık, marul, maydanoz, yerelması ihtiyaç kadar yetiştirilir. Bu ürünlerden evin geçinimi sağlanmaz.
Tarım toplumunun özelliklerinden biri olan hayvancılık da köyde esaslı bir yer tutar. Bu büyükbaş ve çok az da olsa küçük baş hayvancılık olarak kendini gösterir. Sistemli bir besicilik yoktur. Sütçülük konusunda yeni çalışmalar ve açılımlar göze çarpar.
Kümes hayvanları da : tavuk, ördek, kaz ve hindi olarak azımsanmayacak kadardır. Yukarıdaki etkinlikleri yılın on iki ayı yürüten köylülerin birçoğu tarım sigortalıdır, emekli olanlar da vardır.
Köyde iyi, cins amasya elması bahçelerinden geriye kalan elma ağaçları bulunur. Erik, kiraz, vişne, kayısı, ceviz, ayva… gibi meyveler evde tüketilecek kadardır. Meyvecilikten geçinimini sağlayan yoktur diyebiliriz. 15.10.2007 tarihli Seyfettin Ceylan’ın araştırması Yakup Köyü-TOPRAĞI SÜRDÜKÇE TASLAK KİTABINDAN kısmen yararlanılmıştır. Bu kitap ileride bastırılacaktır.15.10.2007

Muhtarlık

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2004 - Cemal Yiğit

1999 - Tahsin Çulha

1994 - Haşim Bal, 1995-Cemal Yiğit,

1989 - Haşim Bal

1984 - Süleyman Sel.

  1977- Feramus Yiğit.
  1976- Ziyram Duran. Vekil olarak
  1974-Turgut Basmacı.
  1968-Hüseyin çevik.
  1965-İsmail Abalı.
  1964-Dursun Çelik.
  1963-Ali Bal.
  1962-Hasan Ünaldı.
  1960-Ali yılmaz.
  1960-Halil Bülbül(Birkaç ay, köyün öğretmeni)
  1954-Dursun Çelik.
  1950-Rıza Çelik.
  1946-Hüseyin Korkmaz.
  1940'lı yıllarda-Mustafa Ünaldı.
  1930'lu yıllar Ali Bal.
  1928-Ömer Hökelek- Üç dönem üst üste muhtarlık yapar.
  1924-Halil Çelen köyün ilk mazbatalı muhtarı.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. Ptt şubesi yoktur ancak ptt acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007
Okul, köyün tek taş binası. Bu bina, köyçüne doğru gelirken Kumluk Deresi’ni geçtikten sonra solda kalır. Okulun yeri tarladan alınmadır. Bu tarlanın o zamanlar Tün Üsüğün olduğu söylenir. Bu taş yapı tek katlıdır. Yapının her tarafında pencereler vardır. Bahçenin yola cephe tarafında duvar bulunur. Yine duvarın bitiminde, köyden tarafta okulun pınarı vardır. Okulun ana binasından uzakta -yolun altında- tuvaletlerin ve kömürlüğün bulunduğu küçük bir yapı daha vardır. Bizim öğrencilik yıllarımızda bu binanın doğu cephesinde, yolun altında okulun kavaklığı vardı. Bu kavaklık seksenli yıllarda bozulup kavakların yerine köy adına düğün salonu ve değirmen yapıldı.

Okulun tarihi, ilk bina 1928–1929 yılında yapılır. Açılışından 1939’a kadar üç yıllık bir ilköğretim eğitimini köyün ve bölgedeki köylerin çocuklarına verir. 1939’dan sonra beş yıllık bir eğitim ve öğretim süresi uygulanmaya başlanır ve 1997 yılında da sekiz yıllık zorunlu eğitim süresine geçilir. Eskiyen ve ihtiyaca cevap vermeyen bu bina yıkılarak ve yeri biraz değiştirilerek bugünkü taş yapı 1960’lı yıllarda inşa edilir.

Okulun eğitim öğretime başlama yılı, 1928-1929’dur. Hayrettin, Karatepe, Kıreymir ve Uzunyazı köylerine, bölge okulu olarak açıldığından bu yıldan itibaren hizmet vermeye başlar. Bu, kesintisiz yetmiş sekiz yıllık bir eğitim hizmetidir.

Köye Atanan İlk Öğretmen: İsmail Hakkı Bey, Çorumlu olduğu söyleniyor. Öğrenci mevcudu ve derslik durumuna göre tek öğretmenli yıllardan, iki, üç ve beş öğretmenli yıllara ve sekiz yıllık temel eğitim uygulaması ve öğrenci sayısının azalması nedeni ile de bir, iki öğretmenli yıllara tekrar dönmüştür. 1970’li yıllarda okula devam eden öğrenci sayısı 130–140 arasıydı.

Okulun eğitim ve öğretime başladığı yıllarda muhtar Ömer Hökelek’tir.

Köy toprakları içinde bir de okula ait bir tarla vardır. Bu tarlanın geliri okul ihtiyaçlarında kullanılır.

Belgelerde,

Okulda hale saklanmakta olan Talebe Kütük Defterinin bir nolu öğrencisi Melek Şahin. Bu kütükte, Melek Şahin ile ilgili şu bilgiler yer alıyor: Doğum yeri, Yakup Köyü. Doğum yılı, 1933. Baba Adı, Rıza Şahin. Ana Adı, Münire Şahin. Velisinin Adı, Rıza Şahin. Babanın mesleği, Çiftçi. Ev Adresi, Köy. No, 28. Okula kayıt olduğu tarih, 1.Xl. 1945. Okuldan çıktığı tarih, “yaşı okul çağını doldurduğundan çıkarılmıştır.” 25.lll.1950

Bu bilgiler, Yakup Köyü İlokulunun Talebe Kütük Defteri’nden alınmıştır. Bu defterin demirbaş no iç sayfada “D.No: 83” yazılıdır. Okulun ilk Talebe Kütük Defteri’ne rastlanamamıştır. SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI. 09.08.2007

Sağlıkocağı: Merzifon Kıreymir yolundan köye doğru sapınca yolun sağında dört tarafı duvarlarla çevrili bir bahçe ve bahçenin içinde, birkaç tane tek katlı binalar ve köyün belki de tek çınar ağacı ve köyün ilk birkaç çamı… Ve ilk binanın yola bakan tarafında “Yakup Köyü Sağlıkocağı” tabelası.

Köylülerin ve çevre köylerin yara bere olduğunda, iğne işlerinde gittiği bir kurum.
Doktoru, hemşiresi, sağlıkçısı, hizmetlisi, memuru bir var, bir yok. Böyle bir kurum. Köye yararlı hizmetler vermiştir. Şu an ulaşım kolay olduğundan halk Merzifon Devlet Hastanelerine gider.
Sağlıkocağının temeli, dönemin muhtarı rahmetli Hüseyin Çevik zamanında bin dokuz yüz yetmiş üç yılında atılır ve bin dokuz yüz yetmiş dört yılında Turgut Basmacı’nın muhtarlığında faaliyet göstermeye başlar.
Bu kuruma ilk doktor ancak bin dokuz yüz seksenli yıllarda gelir. Doktor da: İzmirli Bahtiyar Bey’dir.SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007

Yol,
Yol yönünden planlanmış bir durum göze çarpmaz. Köy içindeki yollar zaman içinde doğal bir oluşumla meydana gelmiştir. Bu yolların kimi yerleri dar, kimi yerleri de gereğinden fazla geniştir. Yollar mülklerin yanından geçtiği için ihtiyacı karşılayacak şekilde yol olmuştur. Bu yüzden köy içi yolları, bazı yerlerde eğri, bazı yerlerde de dosdoğrudur. Merzifon yolu köyçüne kadar asfalttır. Köyün diğer yolları doldurulma ve topraktır. Otuz yıl önce köyün yolları yağışlarda ve kışları diz boyu çamur olurdu. Son yıllarda köyün içinde aşırı bir çamura rastlanılmaz.

Su
“Mısır, Nil’in bir hediyesidir. Her şeyin aslı sudur.”
İçme suyu, köydeki hayatın kuruluş tarihiyle yaşıttır en azından. Köyün ilk içme suyu Değirmenocağı’ndaki su gözelerinden sağlanmıştır. Daha sonraki tarihlerde su ihtiyacı artıkça Pınarınbaşı mevkii başta olmak üzere değişik bölgelerdeki su gözelerinden yararlanılmıştır. Köy içme suyu ihtiyacını şebeke yoluyla karşılamaya başlamadan önce, kuyu vurarak su çıkarma yoluna da gidilmiştir. Su kaynakları, akar pınarlar ve zaman içinde kuruyan pınarlar, kitabın değişik yerlerinde işlenmiştir.
Köyde içme suyu sorunu vardır. Şimdi sular Ahmetkoca’dan evlere basılır. Köy yerde, şebeke suyunun olması lüks bir hizmet sayılabilir. Şebeke suyunun köyde gerçekleşmesinde emeği geçenlere çok teşekkür eder ve saygılar sunarım. Bu güzel bir hizmet.
Köy kuruluş itibariyle bir yamaç köy görünümünde olduğundan ve son yıllarda köyün düzlük kesimine, tarıma elverişli topraklara evler çok yapıldığından depodaki su aşağılardaki evlere güzel, yeterli bir hizmet götürmekte, bir memnuniyet yaratmakta; köyün yukarı mahalleleri ise suyu belki gece yarılarında görmektedir. Gündüz temizlik ve ev işleri zorlaşmaktadır. Yukarıdaki evler susuz kalmaktadır. Yazları, tatillerde köye gittiğimizde susuzluktan temizlik için Cami Pınarı’na gidesimiz geliyor. Bakıyoruz, Cami Pınarı da akmıyor, eski günlere özlem duyuyoruz. Bu su sorunu kalkmalıdır. Köy daha fazla aşağı kaymadan…
Su Sorununun Çözümü: Acilen Cami Pınarı’nın olduğu yere bir su deposu yapılmalı. Yapılan bu su deposu, elektrik gücü ve masrafı gerektirmeden Emir Dayı’nın Ev’in oradaki su dağıtım yerinden kendiliğinden gelecek olan suyla doldurulacaktır. Bu depo, Köyçün’ün yüksekliğinin altında kalan mahallelere suyu rahatlıkla basacaktır. Bu bir fizik kuralıdır. Su aşağıya kendiliğinden gider. Mevcut su boruları birkaç eklentiyle yine işe yarayacaktır. Yeraltı şebekesi fazla bir iş çıkarmayacaktır.
Ahmetkoca’daki su deposu da yukarı mahallelere rahatlıkla yeteceğinden daha az elektrik masrafıyla köyün tamamı suya kavuşacak ve şebekenin güzelliği, lükslüğü o zaman köye eşit olarak yansımış olacaktır. Su sorunu çözüldüğünden köy, eski arsaları değerlendirerek yeni evlerini buralara yapacaktır. Tarım alanları da evlerle, beton yığınlarıyla yok edilmeyecektir. Bu bir düşüncedir. Sorunlar düşünerek çözüme kavuşur. Benden söylemesi…
Bu proje, köy için hayati bir önem taşımaktadır. Yoksa köy aşağıdaki verimli topraklara kaymaya devam edecektir. Bu da milli servete büyük bir zarar anlamına gelir. Ayrıca, köyün nerdeyse beşte üçüne elektrik masrafı etmeden bedava su sağlamak varken, neden elektrik harcayarak o kadar evin suyunu önce Ahmetkoca’ya çıkarıp para ve boşa elektrik harcıyoruz. Bunu da anlamış değilim. Bu mühendislik işinin bir izahı olmalıdır. Bilen varsa anlatsın. Buna ihtiyacım var.
Muhtar Cemal Yiğit’in su sorunu çalışmaları: 2006 yılının yaz aylarından temmuzda Dereninbuçuk ile mezarlık arasında kalan eski Yenice yolunun Dereninbuçuk’a yakın bir yerine sondaj çalışması yaptırmaktadır. Muhtar Cemal Yiğit, resmi girişimlerde bulunarak Samsun Özel İdare Genel Sekreterliği’ne ait su arama makinelerini belirtilen yere getirt+miş ve sondaj çalışmalarına başlanılmıştır. Bu makinenin bulacağı su ve suyun yeniden Ahmetkoca Tepesine yapılacak su deposuna basılması ile su sorununun çözümüne inanılmaktadır. Umarız bu çalışma ile köyün su sorunu son bulur.

İki bin altının yazında çalışmalarına tanık olduğum su çıkarma işlerinin seri ve kesintiye uğramadan devam etmesi için Köyün azalarından, Mehmet Çulha, Mustafa Sel, Veli Vural Köy bekçileri Orhan Karakaya, Dursun Yılmaz ve en başta da Muhtar Cemal Yiğit sondaj çalışmalarının olumlu bir şekilde bir an önce tamamlanması için olağanüstü çalışıyorlardı.

Elektrik
Lüksler(löküs), on dört numara lambalar, fenerler ve ahır yolunda dev gölgeler resmeden kel kazların bir anda kullanım dışı kalması bin dokuz yüz yetmiş altı yılında elektriklerin gelmesiyle olmuştur. Dönemin muhtarı da Turgut Basmacı’dır.

Telefon
Bin dokuz yüz seksenli yıllarda tek telefonla köy idare ederken doksanlı yılların başında her eve bir telefon hizmeti gelmiştir. Köyde telefonu olmayan yok gibidir. Telefon sesleri en çok duyulan teknoloji sesidir televizyonlardan sonra…

Kanalizasyon
Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman Sel zamanında 1986 yılına rastlar. Kanalizasyon hizmetinden önce, tuvalet ayakları evlerin avlusunda pokluklara yakın kurulmuştur. Banyo ihtiyacı da evinde suyu olmayanlarca köy yunaklarından karşılanmaktadır. Çamaşır için yunaklar ve sondajlar kullanılmıştır. Köy pınarlarının ayakları akımına, açıktan köyün değişik yerlerinden yataklar oluşturarak su arklarına karışmaktaydı. Köyün içinde bulunan ortak helâların ayakları da pınar ayaklarının üstündeydi ve atıklar açıktan giderdi. 1986 yılından sonra sağlıksız görünüm arz eden bu durum son bulmuştur.
Kanalizasyonlar 1998 yılında dönemin muhtarı Cemal Yiğit tarafından var olan döşenmiş hat tamamen elden geçirilmiş ve kanalizasyon uzunluğu sekiz kilometreye çıkarılarak köyün kanalizasyon sorunu kökünden çözüme kavuşmuştur. Seyfettin Ceylan’ın. 09.08.2007 tarihli araştırmasından.

Değirmen:

Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman SEL zamanında yapılmıştır.

Bilgisayarların diğer işlevleri; grafik, ses, yazdırma, ağda gezinme, bellek yönetimi, çoklu kullanıcı ve çoklu işlem özellikleri, DOS tarafından üstlenilebilir. Bu özellik ve görevler çeşitli kullanım yazılımlarının yardımı ile olur.

DOS sistemleri 90′lı yılların ortasına kadar hemen hemen her PC’de işletim sistemi olarak görev yapmışlardır. Bugün çoğu alanda yerini Windows almış ise de, DOS basit ve ufak oluşundan bir gömülü sistem olarak çeşitli kumanda ve denetleme sistemlerinde hayatını sürdürmektedir.

DOS’un tarihi, bilgisayarların (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla anılmaz. Çünkü DOS’ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi (pencereler) yoktur, her şey komutlarla ve çok sayıda parametre ile yapılır. DOS, tüm x86 tabanlı bilgisayarlarda çalışır. Çok görevli bir işletim sistemi olmayan DOS, grafik kullanıcı arabirimini kullanmaz. Üstünde kolay yazılması, bellek ve sabit diskte az yer kaplaması, kolay ve çabuk öğrenilmesi, düşük konfigürasyonlu bilgisayarlarda çalışması gibi avantajları olmakla birlikte, etkin bir bellek yönetiminin olmaması, eski teknoloji kullanması ve grafik kullanıcı arabirimi olmaması önemli kısıtlamalarıdır.

DOS sürümleri

Bazı DOS türleri şunlardır; MS-DOS (Microsoft), IBM-DOS (IBM), FreeDOS (Bedava ve açık kaynaklı), DR-DOS; Novell DOS; OpenDOS (Digital Research), PTS-DOS (Rusya’dan bir OS).

MS-DOS

Eğer bilgisayar kullanmaya ilk defa Windows 95 veya 98 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi yabancı gelebilir. Her bilgisayar kullanıcısının yakından tanıdığı bu işletim sistemi, dünyada en yaygın olarak kullanılan işletim sistemidir. 1980’lerin başında IBM’in ilk bilgisayarları üretmesi ve bu bilgisayarlarda kullanılacak yeni bir işletim sistemi arayışı ile ortaya çıkan DOS, günümüzde birçok PC kullanıcısı tarafından hala kullanılmaktadır.

MS-DOS, Microsoft Disk Operating System (Microsoft Disk İşletim Sistemi) kelimelerinin kısaltılmış halidir. MS-DOS bir disk işletim sistemi olarak bilinir, çünkü yaptığı işlerin büyük bölümü disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeler olan bir işletim sistemidir. MS-DOS bir programdır, ama yalnızca bir program değildir. O olmadan diğer programların çalışma şansları yoktur. Çünkü bilgisayar sisteminin tüm parçalarını MS-DOS kontrol eder. MS-DOS yalnızca, diğer programların çalışmasına olanak vermekle kalmaz, aynı zamanda bilgisayarınızın neyi nasıl yaptığı üzerinde size tam denetim sağlar.

Bilgisayar kapalı iken MS-DOS diskte durur. Her ne kadar özel bir program da olsa, MS-DOS eninde sonunda bir programdır, yani o da bilgisayarların kullandığı diğer bilgi toplulukları gibi bir dizi dosya içinde yer alır.

Eğer bir sabit disk varsa, MS-DOS büyük olasılıkla onun içindedir (bilgisayar dağıtıcısı ya da sistemi kuran kimse tarafından yerleştirilmiş olabilir). Eğer bilgisayarda sabit disk (HDD) yoksa, MS-DOS’un disketlerden kullanılması gerekir.

MS-DOS’un Tarihçesi

MS-DOS, 1981’de piyasaya sürülüşünden beri birkaç kez değişikliğe uğramıştır. İlk sürümün numarası 1.00’dı. MS-DOS’ un zaman zaman değiştirilmesinin amacı, daha gelişmiş donanımlardan yararlanmak ve önceki hataları düzeltmektir. Sisteminizi başlattığınızda, MS-DOS, kullandığınız sürümün numarasını (versiyon) ekranda gösteriyor olabilir.

MS-DOS’ un yeni bir sürümü çıktığında, eğer numarasının ondalık noktasından sonra değişiklik varsa, (Örn. 6.0’dan 6.2’ye), bu küçük bir değişiklik gösterir.Bu durumda MS-DOS öz olarak önceki sürüme göre pek değişiklik içermez. Ondalık noktasının önündeki sayının değişmesi ise büyük bir değişiklik gösterir. Örneğin sürüm 6, sürüm 5’te olmayan birçok yeni özellik getirmiştir.

MS-DOS’ un yeni sürümleri eskilerine göre daha güçlü ve gelişmiş olsalar da öncekilerle uyumlu kalırlar. Bu yüzden, diyelim ki sürüm 2.1’i kullanıyorken başka bir sürümle çalışmaya başladığınızda, tüm bilgilerinizi, deneyiminizi, dosya ve disklerinizi eskisi gibi kullanabilirsiniz. Örneğin, MS-DOS 3.0’ da kullandığınız bir dosyayı 5.0 sürümünde kullanabilirsiniz ama 5.0’ da kullandığınız bir dosyayı 3.0’ da kullanamayabilirsiniz.

MS-DOS’ un 3.30’ dan sonraki sürümleri şöyledir;

• MS-DOS 3.30
• MS-DOS 4.01
• MS-DOS 5.0
• MS-DOS 6.0
• MS-DOS 6.20
• MS-DOS 6.22
• MS-DOS 7.0
• MS-DOS 8.0 …

Amerika, Avrupa, Azerbaycan, Bulgaristan, Kazakistan, Kırgızistan ve Romanya baskıları bulunmaktadır. Ekrem Dumanlı genel yönetmenliğinde yayın hayatına devam etmektedir.

Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet sitesine sahip gazetedir. Gazete, görselliği ile çeşitli konularda defalarca SND tasarım ödülü almıştır.

Tiraj hakkındaki tartışmalar

Türkiye’nin en çok sattığı iddia edilen gazetelerinden birisidir. İddia edilen günlük tiraj yaklaşık 600.000 civarındadır fakat genel olarak abonelik esasına dayalı olan satış sistemindeki abone kayıtlarının tutarsızlığı sonucunda ABC Tiraj Denetleme Kurulu’ndan sertifika alamamıştır. Bu da iddia edilen tirajının doğrulanamadığını göstermektedir. ABC Tiraj Denetleme Kurulu Resmi Web Sayfası, duyurular

Zaman Gazetesi ABC Türkiye’nin tutumunu Rekabet Kuruluna taşımıştır. ABC Türkiye’nin Zaman Gazetesi hakkındaki kararı Rekabet Kurulu tarafından rekabet ilkelerine aykırı bulunmuştur. Ayrıca ‘çoğulculuk, şeffaflık ve objektiflik ilkelerinin gereklerini karşılamaktan uzak olduğu’ gerekçesiyle ABC Türkiye’ye verilen menfi tespit belgesi de 1 Mayıs 2005′ten itibaren geçersiz kabul edilmiştir. Zaman’ı haklı bulan Rekabet Kurulu, ABC Türkiye’ye ‘ayrımcılık yapma’ dedi

Rekabet Kuruluna yapılan başvurunun hemen ardından Zaman Gazetesi BPA Worldwide’ı Türkiye’ye davet etti. Dünyadaki tiraj denetim örgütlerinin federasyonu IFABC’nin de kurucu üyesi olan BPA ekibi, 8 Mayıs 2007 tarihli raporunda Zaman’ın hafta içi ortalama 609 bin, Pazar günü ise 678 bin satış yaptığını teyit etti.DAILY NEWSPAPER CIRCULATION STATEMENT FOR THE 6 MONTH PERIOD ENDED MARCH 2007

Yayın Politikası

Gazete; gündem, ekonomi, dış haberler, televizyon, kültür & sanat, aile & sağlık, yorum ve spor başlıklı sayfalardan oluşur. “Yorum” sayfalarında yabancı yayın kuruluşlarından çevirilere yer verir. Gazetede “Yorum” ve “Ekonomi” sayfaları haricinde tarafsız bir dil kullanmaya çalışılır, sansasyonel habercilikten kaçınılır.

Ekler

Kitap Zamanı: Her ayın ilk pazartesi günü gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Kitap ve edebiyat içeriklidir.

Sporvizyon: Çarşamba günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Spor içeriklidir.

Arkadaşım: Perşembe günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. İçeriği çocuklara yöneliktir.

Ailem: Cuma günleri gazeteyle birlikte, ek ücret karşılığı satılmaktadır. Dini ve kültürel içeriğe sahiptir.

Cumaertesi: Cumartesi günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Alışveriş içeriklidir.

Pazar: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Magazin içeriklidir.

Bulmaca: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. Bulmaca içeriklidir.

Gençlik: Pazar günleri gazeteyle birlikte bedava dağıtılır. İçeriği gençlere yöneliktir.

Yazarlar

Aile & Sağlık: Abdullah Aymaz, Ahmed Şahin, Ahmet Kurucan, Hekimoğlu İsmail

Dış Haberler: Abdülhamit Bilici, Ali H. Aslan, Fikret Ertan, Kerim Balcı, Mirza Çetinkaya, Selçuk Gültaşlı

Ekonomi: Ahmet Yavuz, Fikri Türkel, Günseli Özen Ocakoğlu, Hüseyin Sümer, İbrahim Öztürk, Kadir Dikbaş, M. Ali Yıldırımtürk, Melih Arat, Sami Uslu, Selim Işıklar, Ziya Perver.

Kültür & Sanat: Ali Çolak, Elif Şafak, Hilmi Yavuz, Mehmed Niyazi, Nihal B. Karaca, Beşir Ayvazoğlu

Spor: Ahmet Çakır, Avni Tarhan, Aziz Yılmaz, Fatih Uraz, H. İbrahim Ekiz, Hayri Beşer, John Benjamin Toshack, Karl-Heinz Feldkamp, Özcan Pehlivanoğlu, Necati Kola.

Yorum: Ahmet Turan Alkan, Ahmet Selim, Ali Bulaç, Ali Ünal, Bülent Korucu, Ekrem Dumanlı, Etyen Mahçupyan, Hüseyin Gülerce, M. Nedim Hazar, Mehmet Kamış, Mümtaz’er Türköne, Mustafa Ünal, Nevval Sevindi, Şahin Alpay, Tamer Korkmaz Hilmi Yavuz, Nihal B. Karaca.

Cumaertesi (Ek): Selim İleri, Nevval Sevindi.

Pazar (Ek): Ahmet Turan Alkan, Mustafa Armağan, Elif Şafak, Leyla İpekçi, Ali Ural, Etyen Mahçupyan, .

Gençlik (Ek): Senai Demirci, Esat Gürbüz, Yelda Eroğlu, Mehmet Haldun Dursunoğlu.

Dünyada Zaman Gazetesi

Amerika: Zaman Gazetesi 1994 yılından buyana Amerika’da da yayımlanmaktadır. Zaman, New York’un dışında New Jersey, Washington D.C ve Chicago gibi Türklerin yoğun olarak yaşadığı birçok eyalette okuyucuya ulaşıyor.

Yayımlandığı diğer ülkeler: Almanya, Avustralya, Azerbaycan, Başkortostan, Bulgaristan, Kazakistan, Kırgızistan, KKTC, Makedonya, Romanya, Tataristan, Türkmenistan.

Kaynaklar

Gençlik dönemi

Margaret Hilda Roberts, Doğu İngiltere’deki Grantham kasabasında doğdu. Babası Alfred Roberts manavdı, aynı zamanda yerel siyasette aktifti ve Metodist kiliselerinde vaaz veriyordu. Margaret da inançlı bir Metodist Hıristiyan oldu. Eğitim hayatı başarılı geçti. Oxford Üniversitesi’ne bağlı Somerville Koleji’nde kimya okudu. 1946′da Oxford Üniversitesi Muhafazakârlar Derneği Başkanı seçildi. Mezun olduktan sonra kimya sektöründe çalıştı. Dondurmanın erimeden saklanmasını sağlayan teknolojiyi geliştiren ekibin üyesiydi.

1950-1970 arası siyasi kariyer

1950 ve 1951 seçimlerine Muhafazakâr Parti’nin en genç adayı olarak katıldı, İşçi Partisi’ne karşı bu partinin kalelerinden Dartford’da mücadele etti. Siyasi çalışmaları sırasında tanıştığı Sir Denis Thatcher ile 1951′de evlendi. Zengin bir işadamı olan Denis Thatcher, eşinin çalışmalarını mali olarak destekledi. 1953 yılında ikiz çocukları oldu, aynı yıl Thatcher vergi hukuku uzmanı olarak baroya girdi.

Thatcher, Muhafazakâr Parti’nin kalelerinden birinde aday olmak için çaba gösterdi. Birkaç kez reddedilmesinin ardından, 1959 seçimlerinde Finchley’den aday oldu ve Avam Kamarası’na seçildi. Parlamentodaki ilk konuşmasında sıradışı olarak yerel meclislerin toplantılarını halka açık yapması için çağrıda bulundu, bu teklif daha sonra kanunlaştı. 1961′de Partisine karşı çıkarak sopanın bir ceza aracı olarak kullanılmasının kaldırılması için oy verdi. Erkek eşcinselliğinin suç olmaktan çıkarılmasını savunan az sayıdaki Muhafazakâr Parti milletvekilinden biriydi. Kürtaja izin verilmesi yönünde oy kullandı. Öte yandan, idam cezasının kaldırılmasına karşıydı ve boşanmanın kolaylaştırılması için getirilen teklife karşı oy verdi. 1966′da İşçi Partisi’nin vergi siyasetine karşı yaptığı başarılı konuşmada, bu siyasetin “sadece sosyalizme değil, komünizme doğru atılan adımlar” olduğunu öne sürdü. 1967′deki gölge hükümette yakıttan, ulaştırmadan ve nihayet eğitimden sorumlu bakan oldu.

Heath kabinesinde

Muhafazakâr Parti 1970 seçimlerini kazanınca, Thatcher, Heath kabinesinde Eğitim ve Bilim Bakanı oldu. Bakanlığının ilk aylarında, bütçe kısıntısı yapmak zorunda kaldı ve yedi ila onbir yaşındaki çocuklara verilen bedava süt dağıtımını kaldırdı. (İşçi Partisi, bu dağıtımı ortaokullar için daha önce kaldırmıştı). Bu nedenle halk arasında “süt hırsızı” olarak anılmaya başlandı ve protestolarla karşılaştı. Yakın zamanda açıklanan bakanlar kurulu tutanaklarına göre, Thatcher bütçe kısıntısına karşı çıkmış, ancak çoğunluğun kesintiden yana oy kullanması üzerine uyumu bozmamak için diğer bakanların kararını uygulamak zorunda kalmıştı. [1]

Thatcher, bakanlığı döneminde “solcu” olarak nitelenebilecek bir kararla sınavlı ortaokulların kaldırılması, eşit eğitim veren liselerin yaygınlaşması için çalıştı. Ayrıca İngiltere’de açık öğretim yapan ve tasarruf amacıyla kapatılması düşünülen Açık Üniversite (Open University)’yi kapanmaktan kurtardı. Thatcher, bunun genç yaşta üniversite eğitimi fırsatını kaçırmış fakat kendisini geliştimek isteyen yetişkinler için ucuz bir imkân olduğunu düşünüyordu.

Muhafazakâr Parti’nin 1974′teki yenilgisinden sonra yine gölge kabineye atandı, bu kez Çevre Bakanı oldu. Bu konumdayken, yerel yönetimlere gelir sağlayan oransal vergi sistemini kaldırıp kelle vergisine geçişi savunan siyasetini oluşturmaya başladı. Bu siyaset, Muhafazakâr Parti’de çok yandaş toplayacaktı.

Heath hükümetinin mali politikalarda ipin ucunu kaçırdığını savunan Sir Keith Joseph’i destekledi. Heath’in 1974′te ikinci kez seçim kaybetmesi üzerine, Joseph ona karşı aday olmaya karar verdi, fakat sonra vazgeçti. Bunun üzerine Thatcher, Heath’a rakip olmaya karar verdi ve Muhafazakâr Parti Başkanlığına adaylığını koydu. İlk turda beklenmedik şekilde Heath’tan fazla oy alan Thatcher, 11 Şubat 1975′te yapılan ikinci turda gerekli oy çoğunluğunu sağlayarak başkan oldu. Heath’ın kendisine selef olarak seçtiği William Whitelaw’ı başkan yardımcılığına getirdi.

Muhalefet lideri

19 Ocak 1976′daki bir konuşmasında Sovyetler Birliği’ne ağır eleştiriler getirdi:

“Ruslar dünya hâkimiyeti peşinde ve tarihin tanıdığı en yayılmacı devlet olabilmek için gerekli tüm imkânları hızla topluyor. Sovyet politbürosundaki adamlar kamuoyunun ne düşündüğüyle ilgilenmek zorunda değil. Silahları tereyağının önüne koyuyorlar, bizse hemen her şeyi silahların önüne koyuyoruz.”

Buna cevap olarak Sovyet Savunma Bakanlığı gazetesi Krasnaya Zvezda (Kızıl Yıldız), Thatcher’a “Demir Leydi” lakabını taktı. Lakap, kısa zamanda Moskova Radyosu tarafından tüm dünyaya yayıldı. Thatcher bu lakabı çok sevdi ve boyun eğmez - kararından dönmez kişiliğinin simgesi olarak benimsedi.

Kurduğu gölge kabinede Heath taraftarlarına da yer verdi ve Muhafazakâr Parti içindeki farklı görüşlerin temsil edilmesine gayret etti. Monetarist maliye görüşlerini Parti’ye kabul ettirmek için dikkatli davranmak zorundaydı. Heath hükümetinin ademi merkeziyetçi İskoçya siyasetine son verdi. Ocak 1978′de Granada Televizyonu’na verdiği bir mülakatta “insanlar bu ülkenin başka bir kültürün insanları tarafından işgal edileceğinden ciddi endişe duyuyor” demesi, kamuoyunda tartışma başlattı. [2] %43 seviyesindeki Muhafazakâr Parti halk desteği, mülakattan hemen sonra %49′a fırladı. Bazı yorumcular, Thatcher’ın bu konuşmayla aşırı sağcı Britanya Ulusal Cephesi (British National Front) yandaşlarını Muhafazakâr Parti saflarına çektiğini öne sürdüler.

1979′daki genel seçimlerden önce yapılan anketler, çoğunluğun Muhafazakâr Parti’yi desteklemekle birlikte, İşçi Partisi başkanı James Callaghan’ın başbakan olmasını tercih ettiğini gösteriyordu. İşçi Partisi, 1978-79 kışında sanayi kesimindeki anlaşmazlıklar, grevler, yüksek işsizlik oranı ve kamu hizmetlerindeki gerilemeler nedeniyle yıprandı. Muhafazakârlar, “İşçi Partisi çalışmıyor” (bkz. [3]) gibi sloganlarla rekor düzeydeki işsizliği ve hükümetin işgücü pazarına aşırı müdahalesini eleştirdiler.

Callaghan hükümeti, güvenoyu alamaması üzerine 1979 ilkbaharında düştü. Genel seçimler sonucunda Muhafazakâr Parti Avam Kamarası’nda 43 sandalyelik bir çoğunluk yakaladı ve Margaret Thatcher başbakan seçildi.

1979 - 1983

Thatcher, İngiltere’nin ekonomik çöküşünü önleme ve devletin iktisattaki rolünü küçültme vaatleriyle 4 Mayıs 1979′da hükümeti kurdu. İngiliz bürokrasisinde hâkim olan görüşten etkilenerek, İngiltere’nin İmparatorluk günlerinden beri gerilemekte olan etkisini artırarak uluslararası ilişkilerde daha etkin olmasını ve liderliğe oynamasını istiyordu. 1980′de ABD başkanı olan Ronald Reagan ve (daha az ölçüde) 1984′te Kanada Başbakanı olan Brian Mulroney ile pek çok noktada benzeşiyordu. Muhafazakârlık anglosakson dünyasında baskın siyasi ideoloji haline gelmekteydi. 1983′te başbakan olan Turgut Özal da liberal muhafazakârlığı Türkiye’de uyguladı ve Thatcher’a benzer bir iktisadi siyaset yürüttü.

Mayıs 1980′de İrlanda Başbakanı Charles Haughey ile Kuzey İrlanda sorunu hakkında görüşmeden bir gün önce Avam Kamarası’nda “Kuzey İrlanda’nın anayasal sorunları sadece Kuzey İrlanda halkını, bu hükümeti, bu parlamentoyu ilgilendirir ve başka hiç kimseyi ilgilendirmez!” dedi.

1981′de Kuzey İrlanda’daki Maze hapishanesinde bulunan İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) ve İrlanda Ulusal Özgürlük Ordusu mahkûmları, beş yıl önce ellerinden alınan siyasi mahkûm konumunu tekrar kazanmak için açlık grevine başladılar. Thatcher önceleri “Suç suçtur, siyaset değil” diyerek mahkûmlarla uzlaşmayı reddetti. Ancak on mahkûmun ölümüyle grevin sona ermesinin ve kamuoyundaki huzursuzluğun giderek artmasının ardından siyasi mahkûmlara verilen bazı haklar yeniden tanındı.

Thatcher, diğer yandan önceki İşçi Partisi hükümetinin Kuzey İrlanda’nın güvenlik işlerini yerel güçlere bırakma anlamına gelen “Ulsterleştirme” siyasetini sürdürdü. Thatcher’a göre, İngiltereyle birliği savunan Kuzey İrlanda, IRA’ya karşı kendini savunmalıydı. Bu durum, İngiliz askerlerinin Kuzey İrlanda’da ölmesi sonucu kamuoyunda meydana gelen tepkileri ve ordunun üzerindeki yükü azaltacaktı.

İktisat alanında, Thatcher, faizleri artırıp para arzını düşürmeyi hedefleyerek işe başladı. Gelir üzerinden vergi almaktansa dolaylı vergiyi tercih ettiğinden, KDV oranlarını aniden %15′e çıkarttı, bunun sonucu olarak enflasyon da hızla arttı. Bu siyaset, özellikle otomotiv sektöründeki işletmeleri kötü etkilediğinden, işsizlik İşçi Partisi zamanındaki bir milyon kişi seviyesinden hızla iki milyon kişiye yükseldi.

Siyasiler Thatcher’ın bu siyasetten U dönüşü yapmasını beklerken, o 1980 parti kongresinde siyasetini savundu: “Nefesini tutup medyatik deyimiyle U dönüşü yapmamı bekleyenlere tek bir sözüm var: İsterseniz siz dönün, Leydi dönmeyecek.” Bu sözler 1981 bütçesiyle teyit edildi: 364 ünlü iktisatçıdan gelen açık mektupta dile getirilen endişelere rağmen, hükümet, durgunluğun tam ortasında vergi oranlarını artırıyordu. Ocak 1982′de enflasyon yeniden tek haneli rakamlara düştü ve faizler de düşürülmeye serbest bırakıldı. İşsizlik artmaya devam etti ve resmi rakam olan 3,6 milyona ulaştı -ki işsizlik tanımında yapılan değişiklik yüzünden resmi rakamların düşük olduğunu söyleyen yorumcular gerçek işsizliğin beş milyona ulaştığını tahmin ediyordu. Ancak Lord Tebbit, işsizlik sigortasından yararlanmak için çalıştığı halde kendisini işsiz gösteren kişiler yüzünden gerçek işsizliğin üç milyona bile ulaştığından şüphe ettiğini söyledi.

1983′te İngiltere’nin sanayi üretimi, 1978′deki düzeye göre %30 gerilemişti.

Bu esnada, Arjantin’de işbaşına gelen cunta yönetimi, ekonomik alanda yaşadığı sıkıntılar nedeniyle kaybettiği halk desteğini tekrar kazanmanın yollarını arıyordu. 2 Nisan 1982′de Arjantin, 1830′dan beri hak iddia ettiği Falkland (İspanyolca: Malvinas) adalarını işgal etti. Bu, II. Dünya Savaşı’ndan beri bir İngiliz toprağının ilk işgal edilişiydi. Birkaç gün içinde Thatcher, bir deniz filosunu adaları geri almak için gönderdi. Falkland Savaşı’nda İngiltere’nin başarılı olması, Thatcher’ın halk desteğini arttırdı.

Falkland Savaşı ve muhalefetin bölünmüşlüğü sayesinde, Muhafazakâr Parti Haziran 1983 seçimlerinden önemli bir çoğunluk sağlayarak çıktı. 1983 başlarında iktisatta görülen düzelme emareleri de Muhafazakârların başarısında rol oynadı. Bu, Thatcher’ın kariyerinde bir zirveydi.

1983 - 1987

Thatcher, sendikaların gücünü kırmaya kararlıydı, ama Heath hükümetinin aksine, bunu tek bir kanunla zorlamak yerine yavaş yavaş gerçekleştirmeyi tercih etti. Çeşitli sendikalar, Thatcher’ı yıpratmayı hedefleyen grevler düzenledi. Bunlardan en önemlisi, 1984-85′te Millî Madenciler Sendikası’nın düzenlediği grevdi. Thatcher, önceden kömür stoklayarak greve hazırlanmıştı, böylece 1972′dekinin aksine hiç elektrik kesintisi olmadı. Grev sırasında polisin uyguladığı yöntemler, insan hakları savunucularının tepkisini çekse de, grevci işçilerin greve katılmayanların çalışmasını önlemek için şiddet kullandığını gösteren fotoğrafların basında yer alması, kamuoyunun grevcilere karşı dönmesini sağladı. Madencilerin grevi bir yıl sürdü ve sendikalar herhangi bir kazanım elde etmeden grevi sona erdirmek zorunda kaldılar. Thatcher, bunun üzerine 15′i hariç tüm ocakları kapattı ve kalanları da 1984′te özelleştirdi.

Kaçakçıların, Birleşmiş Milletler’in silah ambargosu altındaki Güney Afrika Cumhuriyeti apartheid yönetimine İngiltere’den silah kaçırdığının ortaya çıkması üzerine, Thatcher, İngiltere’nin önemli yatırımları bulunan ve gitgide Birleşmiş Milletler’in iktisadi yaptırımlarıyla karşılaşma ihtimali artan bu ülkenin Başkanı P.W. Botha ve Dışişleri Bakanı Pik Botha’yı İngiltere’ye çağırdı. Thatcher, Botha’yı apartheid siyasetini sona erdirmesi, Nelson Mandela’yı serbest bırakması, siyahların özgürlüğünü savunanları kovuşturmaktan vazgeçmesi, komşu ülkelerdeki Afrika Ulusal Kongresi (ANC) üslerini bombalamaktan vazgeçmesi, Namibya’dan çekilmesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına uyması konusunda uyardı. Ancak Botha bu uyarıları dikkate almadı. Haziran 1986′da Guardian gazetesine verdiği bir mülakatta Thatcher, Güney Afrika Cumhuriyeti’ne iktisadi yaptırım uygulamanın ahlaki olmadığını, zira bu yaptırımların milyonlarca siyahın işsiz kalmasına neden olacağını söyledi.

12 Ekim 1984 sabahı, 59. yaşgününden bir gün önce, Thatcher, Muhafazakâr Parti kongresi için kalmakta olduğu Brighton Oteli’ne IRA tarafından konulan bombanın patlamasından kıl payı kurtuldu. Patlamada beş kişi öldü. Thatcher, eğer banyoya girmesi biraz gecikmiş olmasaydı, patlamada zarar görecekti. [4] Thatcher’ın kongrenin ertesi gün programa uygun olarak toplanmasını istemesi ve bombacılara rağmen konuşmasını yapması, siyasi çevrelerde takdir topladı.

15 Kasım 1985′de, Thatcher, İrlanda Başbakanı Garret FitzGerald ile bu ülkeye ilk defa (tavsiye mahiyetinde de olsa) Kuzey İrlanda yönetiminde söz hakkı tanıyan Hillsborough Antlaşması’nı imzaladı. Antlaşma, Kuzey İrlanda’daki birlik taraftarlarınca öfkeyle karşılandı. Birlik yanlısı partiler parlamentodan toplu halde istifa ederek büyük çoğunluk sağladıkları erken seçimler yoluyla bir tür referandum yaptılar. Buna karşın, antlaşmayı iptal ettiremediler.

Thatcher’ın siyasi ve iktisadi felsefesi, serbest pazar ve girişimcilik üzerine kuruluydu. İktidara geldiğinde, deneysel mahiyette, küçük bir kamu işletmesini işçilerine satmış ve çok olumlu tepkiler almıştı. 1983 seçimlerinden sonra hükümet daha cesur hareket etti ve British Telecom’dan başlayarak 1940′lardan beri kamu mülkiyetinde olan pek çok büyük işletmeyi elden çıkarttı. Halkın yaygın bir kesimi satılan hisseleri aldı, ne var ki çoğu kişi kısa sürede kâr gerçekleştirmek için hisselerini sattı. Sol siyasetçilerin şiddetle karşı çıktığı özelleştirme politikası, Thatcherizm’le birlikte anılır oldu. Hisse senetlerinin tabana yayılması, bu politikaya destek verenler tarafından halk kapitalizmi olarak adlandırıldı.

Soğuk Savaşta Thatcher, Reagan’ın caydırma siyasetini destekledi. Bu, 1970′lerde Batı’nın yürüttüğü yumuşama siyasetine karşıttı ve yumuşamaya bağlı müttefiklerle sürtüşmeye neden oldu. Thatcher, ABD’nin nükleer cruise füzelerinin Britanya adalarında konuşlanmasına izin vererek Nükleer Silahsızlanma Hareketi’nin tepkisini çekti. Mamafih, reformist Sovyet lider Gorbaçov’un iktidara gelmesini olumlu karşılayan ilk Batılı lider de o oldu. Gorbaçov’un iktidara gelmesinden üç ay önce yapılan bir buluşma sonrasında, Thatcher, onun için “birlikte çalışabileceğimiz birisi” şeklinde yorum yaptı. Bu, Batılı güçlerin Sovyetler ile 1991′de bu ülkenin yıkılışına kadar tekrar bir yumuşama dönemine gireceğinin göstergesiyidi. Thatcher, Soğuk Savaş’ın sonucunu gördü ve onu destekleyenler, hem caydırma hem de yumuşama siyasetleriyle, Batı’nın kazandığı zaferde rolü olduğunu savundular.

1985′te Oxford Üniversitesi, eğitim bütçesinde kısıntı yapması nedeniyle, Oxford mezunu başbakanlara geleneksel olarak verilen fahri doktora unvanını kendisine vermeyi reddetti.

1986′da diğer Nato müttefiklerinin protestolarına karşın, ABD’nin İngiltere’deki üslerden Libya’yı bombalamasına destek verdi. Savunma alanında ABD ile işbirliği yapmayı tercih ettiğinden, İngiliz helikopter üreticisi Westland’ın İtalyan Augusta şirketi yerine ABD’li Sikorsky şirketiyle ortak olmasını sağladı. Augusta ile çoktan anlaşmış olan Savunma Bakanı Michael Haseltine, Thatcher’ın bu kararını ve yönetim tarzını protesto etmek için istifa etti. Haseltine, daha sonra da parti içinde Thatcher’la rekabet etti ve 1990′da iktidardan düşmesini sağlayanlardan biri oldu.

İkinci iktidarında Thatcher, iki öneml